77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) öncesinde Antalya’da düzenlenen 16. Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı’nda (MMoP), uzayda barış, sorumluluk ve uluslararası iş birliğini esas alan “Barış İçin Uzay Antalya Deklarasyonu” kabul edildi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen toplantıda, 21 ülkeden 32 katılımcı deklarasyonu kabul ve tasdik etti.

Avrupa, Asya, Afrika ve Amerika kıtasından 38 ülkenin temsilcilerini bir araya getiren toplantıya bakanlar, milletvekilleri, uzay ajansı başkanları ve uluslararası kuruluşların üst düzey yöneticileri katıldı. IAC MMoP tarihinde ilk kez kabul edilen deklarasyon, uzay faaliyetlerinin barışçıl, sürdürülebilir ve sorumlu bir çerçevede yürütülmesine yönelik ortak bir taahhüt ortaya koydu.

Bakan Kacır, deklarasyonun IAC 2026’nın ev sahibi Türkiye tarafından, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın barışı diyalog ve uluslararası iş birliğiyle ilerletme vizyonu doğrultusunda hazırlandığını belirtti. Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) ve uluslararası ortaklarla yürütülen istişareler sonucunda şekillenen metnin, küresel iş birliğinin geliştirilmesine katkı sunmasını hedeflediklerini ifade eden Kacır, henüz deklarasyona taraf olmayan ülkeleri ve uluslararası kuruluşları da imzacı olmaya davet etti.

Uzay teknolojilerinin toplumsal faydası öne çıktı

Konuşmasında uzay tabanlı teknolojilerin günlük yaşam, ekonomi ve afet yönetimindeki rolüne değinen Kacır, uydu sistemlerinin çevresel değişimlerin izlenmesi, hasar tespiti ve iletişimin sürdürülmesi açısından önem taşıdığını vurguladı. Kuraklık, sel ve orman yangınları gibi afetlerde uydu teknolojilerinden elde edilen verilerin erken müdahale ve iyileşme süreçlerine katkı sağladığını belirten Kacır, uzay çalışmalarının yeryüzündeki insanlar için somut faydalar üretmesi gerektiğini kaydetti.

Uzay ekonomisinde girişimcilik ve inovasyon

Küresel uzay ekonomisinin 2025 yılında 686 milyar dolara ulaştığını aktaran Kacır, bu değerin yaklaşık beşte dördünün ticari faaliyetlerden kaynaklandığını bildirdi. Düşen fırlatma maliyetleri, küçülen uydular ve özel sektör yatırımlarının uzay ekosistemine katılımı artırdığını belirten Kacır, sektörün gelişiminde kamu desteği, finansman ve öngörülebilir yasal düzenlemelerin önemine dikkat çekti.

Türkiye’de teknoloji girişimlerine yönelik BİGG programının yanı sıra girişim sermayesi ekosistemine 750 milyon doların üzerinde ek kaynak kazandıracak adımlar atıldığını belirten Kacır, teknoparklarda uzay teknolojileri alanında faaliyet gösteren 300’ün üzerinde şirket bulunduğunu ifade etti. Ankara’da müstakil bir Uzay Teknoparkı kurulmasına yönelik çalışmaların da başlatıldığını açıkladı.

Türkiye’nin uzay projelerinde yeni hedefler

Türkiye’nin uzay alanındaki yerli üretim ve geliştirme çalışmalarına değinen Kacır, İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinin yanı sıra TÜRKSAT 7A, İMECE-2 ve İMECE-3 çalışmalarının sürdüğünü belirtti.

Ay Araştırma Programı kapsamında ilk Ay uzay aracının 2027 yılının başlarında fırlatılmasının planlandığını açıklayan Kacır, yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranına sahip olması ve yerli hibrit itki sistemiyle görev yapması hedeflenen aracın, Türkiye’nin uzay mühendisliği yetkinliğini ortaya koyacağını ifade etti.

Toplantıda ayrıca barışçıl uzay araştırmaları, dış uzay misyonları, uzay hukuku, gelişmekte olan ülkelerin uzay ekosistemine entegrasyonu ve sürdürülebilir uzay ekonomisi konuları ele alındı. Türkiye’yi temsilen Bakan Kacır’ın yanı sıra TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanvekili Zeynep Yıldız, AK Parti İstanbul Milletvekili Sena Nur Çelik Kanat ve Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç da toplantıda yer aldı.

IAC 2026’nın açılışının 5 Ekim Pazartesi günü, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla Antalya NEST Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilmesi planlanıyor.