ICT Media
Avrupa İnovasyon Konseyi (EIC) tarafından finanse edilen yeni bir cinsiyet ve çeşitlilik endeksi olan GENDEX, Avrupa teknoloji ekosisteminde kadınların yeterince temsil edilmediğini ortaya koydu.
Endeks, son 10 yılda kadınların okullarda, teknoloji şirketlerinde ve akademide nasıl yer aldığını analiz etti. Araştırma kapsamında, Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerde faaliyet gösteren 150 derin teknoloji şirketinin kurucularıyla anket yapıldı ve startup'larla 20 derinlemesine görüşme gerçekleştirildi. Ayrıca Pitchbook, Dealroom ve Eurostat’tan elde edilen veriler kullanıldı.
GENDEX Başkanı Tanya Suarez, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü öncesinde yaptığı açıklamada, "Bu veriler, yapısal bir değişime ihtiyacımız olduğunu kanıtlıyor. Kadınların adil bir şekilde temsil edilmesi sadece bir zorunluluk değil, aynı zamanda en iyi sonuçları veren bir ekosistem yaratıyor" dedi.
STEM alanlarında eşitsizlik sürüyor
Rapora göre, kadınların teknoloji sektöründeki az temsili, eğitim sürecinde başlayan eşitsizlikten kaynaklanıyor. 2022 verilerine göre, kadınlar STEM (bilim, teknoloji, mühendislik, matematik) mezunlarının yalnızca %42’sini oluşturuyor. STEM araştırmalarında ise bu oran %44’e, bu alanlardaki iş gücünde ise %41’e düşüyor.
Cinsiyet farkı özellikle bazı disiplinlerde daha belirgin. Örneğin, biyoloji mezunlarının %62’si kadınlardan oluşurken, bilgi ve iletişim teknolojileri (ICT) alanında bu oran yalnızca %24.
STEM’deki bu eşitsizlik, derin teknoloji girişimlerinde daha az kadın kurucu olması anlamına geliyor. Son 10 yılda Avrupa’da kurulan her beş teknoloji şirketinden yalnızca biri kadınlar tarafından yönetildi. Ayrıca, akademide de benzer bir tablo var. Derin teknoloji alanındaki araştırmacıların yalnızca %31’i kadınlardan oluşurken, patent başvurularında bu oran %24’e kadar düşüyor.
GENDEX araştırmasına göre, kadınların teknoloji sektöründeki kariyerleri bir "daralma hunisi" içinde ilerliyor. Kadın yetenekleri eğitimden başlayarak giderek azalıyor ve sektörün geneline yayılan bir kayıpla sonuçlanıyor.
Liderlik ve Yatırımda Kadın Temsili Yetersiz
Avrupa İnovasyon Konseyi Bölüm Başkanı Stephane Ouaki, Avrupa’daki şirketlerdeki liderlik pozisyonlarının sadece %30’unun kadınlar tarafından doldurulduğunu belirtti.
Rapora göre, cinsiyet farkının en belirgin olduğu alan şirket yönetim kurulları. Özellikle erkekler tarafından kurulan şirketlerde kadınlar "tüm çalışan kategorilerinde sürekli olarak yetersiz temsil ediliyor".
Kadın kurucuların üçte biri, teknik ekiplerinde kadın-erkek dengesinin sağlandığını belirtirken, bu oran erkekler tarafından yönetilen şirketlerde yalnızca %1. Öte yandan, kadın girişimciler yatırım bulmakta da zorlanıyor.
Ouaki’ye göre, risk sermayesi (VC) fonlarının yalnızca %1’i tamamen kadınlardan oluşan ekiplerin projelerine ayrılıyor. Kadın liderliğindeki ekipler yatırım aldıklarında bile ilk anlaşmalarını imzalamaları, erkek egemen ekiplere kıyasla ortalama 6 ay daha uzun sürüyor. Ayrıca, bu yatırımlar genellikle daha az avantajlı koşullarda sağlanıyor; son on yılda yalnızca erkeklerden oluşan ekipler, kadın liderliğindeki ekiplerden 1,8 kat daha fazla fon aldı.
Çözüm önerileri: Cinsiyet çeşitliliği raporlaması şart olmalı
GENDEX raporu, yatırımcılara ve hükümetlere fon tahsis etmeden önce cinsiyet çeşitliliği raporlaması talep etmeleri ve yatırımları kadın liderliğindeki ekiplere yönlendirmeleri çağrısında bulunuyor.
Endeks, Meta, Amazon ve Google gibi büyük teknoloji şirketlerinin ABD’de Trump yönetimi döneminde çeşitlilik, eşitlik ve kapsayıcılık (DEI) politikalarından vazgeçmesiyle gündeme geldi.
Uzmanlara göre, büyük teknoloji firmalarının DEI politikalarına bağlı kalıp kalmayacağı belirsizliğini koruyor. Özellikle daha küçük ülkeler, büyük şirketlerin çeşitlilik girişimlerini devam ettirmemesini, kendi startup ekosistemlerinin de bu yönde ilerlemesi için bir gerekçe olarak kullanabiliyor.
