Azerbaycan’ın başkenti Bakü, 4. Uluslararası Türk Dünyası Mühendislik Zirvesi’ne ev sahipliği yaparak Türk dünyasının birlik, dayanışma ve teknolojik iş birliği iradesine güçlü bir sahne oldu. Türk Mühendisler Derneği’nin öncülüğünde düzenlenen zirveye Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Macaristan ve KKTC’den kamu, bürokrasi, akademi ve iş dünyasının önde gelen isimleri katıldı. Etkinlik, salt bir mühendislik buluşması olmanın ötesinde, Türk Devletleri Teşkilatı vizyonu doğrultusunda ortak gelecek inşasının önemli bir adımı olarak öne çıktı.
Zirvede Karabağ Zaferi’nin yarattığı tarihî ivme, Türk birliği vurgusu, yapay zekâ, savunma sanayii, enerji, siber güvenlik ve standartlaşma gibi kritik konular masaya yatırıldı. Katılımcılar, ortak tarih, dil, kültür ve coğrafyanın ateşleyici gücüyle Türk dünyasını teknoloji ve mühendislikte lider konuma taşıma kararlılığını ortaya koydu.
MHP’li Yaşar Yıldırım: “Asırlık Sevda ve Karabağ Fatihi’ne Teşekkür”
MHP Genel Başkan Yardımcısı, Ankara Milletvekili Yaşar Yıldırım, konuşmasında derin tarihî ve duygusal vurgular yaptı. Azerbaycan sevgilerinin asırlara dayandığını belirten Yıldırım, gençlik yıllarındaki mücadeleyi anlattı:
“Bizim Azerbaycan sevdamız 3 günlük, 5 günlük değil asırlara matuftur. Asırlardır mücadelesini verdiğimiz bir mücadelenin temelinde Azerbaycan ve esir Türkler vardır… 14 Temmuz gelince Türkiye’de her yere ‘Esir Türklere Hürriyet’ diye afiş yapıştırırdık. Bazıları da derlerdi ki; ‘Esir Türk mü var?’ E Türk’ün %80’i esirdi o zaman.”
Yıldırım, Azerbaycanlı sanatçı Zeynep Hanlarova’nınTürkiye’deki unutulmaz konserlerini ve “Azerbaycan’a hürriyet” sloganlarını anımsatarak duygulandırdı. Karabağ Zaferi’ni de “Türk milletinin son 100 yılda kaybettiği toprağı ilk defa geri aldığı tarihî an” olarak nitelendirdi:
“Türk milleti son 100 yılda kaybettiği toprağı ilk defa Azerbaycan’da almıştır. Karabağ geri alınmıştır. Karabağ fatihi Sayın Azerbaycan Cumhurbaşkanımız İlham Aliyev’e Türk milleti, Türk dünyası adına çok çok teşekkür ediyorum. Allah razı olsun. Bir ilki gerçekleştirmiştir.”
Yıldırım, Türk devletleri tarihine de dikkat çekerek geçmişteki çatışmaları hatırlattı ve yeni dönemi şöyle özetledi:
“Bugüne kadar hep çatışmalı gelinmiş ama Karabağ zaferinden sonra Türk dünyasında bir ilk gerçekleşmiştir. Türk Devletleri Teşkilatı kurulmuştur… Hak güçlünün olan bir dünyada yaşıyoruz. Güçlü olmak için birlik olarak yaşamak mecburiyetindesiniz… Türk birliği kurulmalıdır. Bugünün dünyasında Türklerin egemen, bağımsız, hür yaşayabilmeleri için Türk birliğinin kurulması lazımdır.”
Yıldırım, zirvenin Türk birliğine “tuğla koymak” olduğunu vurgulayarak sözlerini tamamladı.
AK Parti’li Kürşad Zorlu: “Türk Dünyası Yüzyılı” ve Yıldırım Han Mesajı
AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Prof. Dr. Kürşad Zorlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın selamlarını ileterek başladığı konuşmasında Türk dünyasının mühendislik mirasını hatırlattı:
“Türk dünyası dediğimizde tarihimize şöyle bir baktığımızda taşları yontarak şehirler kuran, gökkubbeye rasathaneler diken, geleceği vizyonu anlayan mühendislerin sahasını ve coğrafyasını kurarız. Mimar Sinan’ın kubbesi, Uluğ Bey’in yıldızları, Cezeri’nin makinaları ve bu yaşadığımız yeni dönemde çok şükür TEKNOFEST kuşağıyla bilim, fen ve teknolojilerini üreten bir Türk dünyası ortaklığını hep birlikte yaşıyoruz.”
Zorlu, zirve sırasında İstanbul’da düzenlenen SAHA EXPO 2026’da tanıtılan Yıldırım Han balistik füzesini Bakü’den dünyaya duyurdu:
“Dün bütün dünya gördü; Yıldırım Han adında balistik kıtalararası 6.000 kilometre menzile sahip füzemizi dünyaya sunduk… Bu, esasında bütün Türk dünyasının menzilinin ortak buluşması ve eseri olarak tarihe geçmiştir. Türk dünyasının birlikteliği hiçbir güç merkezine tehdit ihtiva etmeyen, aksine gittiğimiz coğrafyalarda barışı, huzuru ve güveni tesis eden bir medeniyetin temsilcileriyiz.”
Ekonomik vizyona da değinen Zorlu, şu rakamları paylaştı:
“2002 yılında 197 milyar dolar olan toplam dış ticaret kapasitesi bugün altı kat artmıştır. Gayrisafi yurtiçi hasılalarımızın toplamı 2.3 trilyon dolara ulaşmıştır. Hesaplamalarımıza göre 2030 yılında Türk Devletleri Teşkilatı ekonomik sistemi dünyanın sekizinci ekonomisi haline gelecektir.”
Zorlu, Ortak Tarih Kitabı projesini de ilk kez Bakü’de açıkladı ve “Önümüzdeki yüzyıl Türk Dünyası Yüzyılı olacaktır” dedi. Astana’dan Bakü’ye, Taşkent’ten İstanbul’a uzanan “Made in Türk Dünyası” silikon vadisi önerisinde bulundu.
Türk Mühendisler Derneği Başkanı Yaşar Yekebağcı: Somut İş Birliği Önerileri
Türk Mühendisler Derneği Genel Başkanı Yaşar Yekebağcı, zirvenin serüvenini özetleyerek amacını netleştirdi:
“Amacımız Türk dünyasına teknoloji ve mühendislik alanında katkılar sunmaktır. Ortak tarih ve kültürümüzün ateşleyici gücüyle geleceğe daha hızlı bakmamız gerekiyor. Türk dünyasını Türk mühendisleri eliyle inşa etmek istiyoruz.”
Yekebağcı, somut projeleri şöyle sıraladı:
• Mühendislik eğitiminde ortak standart ve müfredat
• Yetişmiş mühendislerin ortak havuzda birleştirilmesi
• Türk dünyası genelinde Ar-Ge ortak fonu oluşturulması
• Enerji, ulaşım, inşaat gibi alanlarda standardizasyon
• Rekabet yerine iş birliği
Yekebağcı, destek veren kurumlara (TÜRKSOY, TİKA, ASELSAN, ROKETSAN vb.) teşekkür etti.
AK Parti’li Levent Ali Yıldız: “Ortak Vizyon ve Gönül Birliği”
AK Parti Genel Merkez Dış İlişkiler Başkan Yardımcısı Levent Ali Yıldız, zirvenin amacının “sadece mühendislik” olmadığını vurguladı:
“Sadece mühendislik zirvesi gerçekleştirmek için bir arada değiliz. Zira amacımız, ülkümüz ve hedefimiz bundan çok daha büyük. Türk dünyası sahip olduğu ortak hafızayla, değerlerle ve imkanlarla, jeopolitik konumuyla elbette dünyanın geleceğine hükmedebilecek büyük bir müktesebata sahiptir.”
Yıldız, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerini “tek millet, iki devlet” gerçeğiyle tanımlayarak yazılım ve ruh birliğinin önemine dikkat çekti.
Diğer Önemli Vurgular
Türkiye-Azerbaycan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı Şamil Ayrım, Karabağ Zaferi sonrası işbirliği fırsatlarını vurgulayarak İlham Aliyev’in “Bizim ailemiz Türk dünyasıdır” sözünü hatırlattı.
Türkiye Kamu-Sen Genel Başkanı Önder Kahveci, “ortak kader birliği” ve mühendislerin enerji, savunma, yapay zekâ alanlarındaki rolünü öne çıkararak; “Türk Mühendisler Derneği tarafından düzenlenen 4. Türk Dünyası Mühendislik Zirvesi için Türkiye Kamu-Sen heyeti olarak dost ve kardeş ülke Azerbaycan’dayız. Ortak aklın, dayanışmanın ve mühendislik birikiminin buluştuğu bu kıymetli zirvenin Türk dünyasına önemli katkılar sağlayacağına inancımız sonsuzdur. Bu güzel organizasyona öncülük eden Türk Mühendisler Derneği Genel Başkanı Yaşar Yekebağcı başta olmak üzere emeği geçen herkesi tebrik ediyorum.Türk dünyasının birlik ve beraberliğine güç katan bu zirvenin hayırlı ve uğurlu olmasını diliyorum.” dedi.
Azerbaycan KOBİA Başkanı Orhan Memmedov ve TÜİB Başkanı Hüseyin Büyükfırat ise KOBİ’lerin ve iş dünyasının katkılarını dile getirdi.
Çok boyutlu iş birliği: Enerji, savunma, yapay zekâ
Zirve boyunca düzenlenen panellerde savunma sanayii, enerji arz güvenliği, sürdürülebilir kalkınma, depreme dayanıklı şehirler, siber güvenlik ve yapay zekâ gibi başlıklar ele alındı. Katılımcılar, özellikle dijital dönüşüm ve yapay zekâ alanında ortak projelerin Türk dünyasının geleceğinde belirleyici olacağı görüşünde birleşti.
Türkiye Kamu-Sen, TOBB, TÜRKSOY, TİKA, TÜİB ve MÜSİAD gibi kurumların destek verdiği zirve, çok katmanlı bir iş birliği platformuna dönüştü.
Ortak mesaj: “Bu sadece bir zirve değil, bir inşa süreci”
Zirvenin genelinde öne çıkan ortak tema, Türk dünyasının artık yalnızca tarihsel ve kültürel bir birlik değil; ekonomik, teknolojik ve stratejik bir güç olma yolunda ilerlediği oldu.
Konuşmalarda sıkça vurgulanan bir gerçek ise dikkat çekiciydi:
Türk dünyası, ilk kez aynı zaman diliminde çatışma değil, iş birliği üzerinden geleceğini kuruyor.
Ve bu kez hedef yalnızca geçmişin mirasını korumak değil—
onu mühendislikle, teknolojiyle ve ortak akılla yeniden inşa etmek.