ICT Media
Türkiye’nin son yıllarda en hızlı büyüyen ekonomik alanlarından biri olan hizmet ihracatı, sağlık turizminden yazılıma, lojistikten eğitime kadar uzanan geniş yapısıyla milyarlarca dolarlık bir hacme ulaştı. Bu büyümenin merkezindeki en önemli kurumsal yapılardan biri ise Hizmet İhracatçıları Birliği (HİB). Ancak sektör büyüdükçe, kamuoyunda giderek daha fazla dillendirilen kritik bir soru da gündeme geliyor: HİB’in yürüttüğü faaliyetler yeterince şeffaf ve bağımsız denetçi kurtuluşlar tarafından denetleniyor mu?
2018 yılında Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda kurulan HİB, Türkiye’nin hizmet ihracatını artırmak amacıyla yurt dışı fuarlar, ticaret heyetleri, B2B organizasyonları, uluslararası tanıtım faaliyetleri ve sektörel projeler düzenliyor. Birlik, hizmet ihracatçılarının dünya pazarlarında daha güçlü yer alabilmesi için önemli destek mekanizmaları yürütüyor. Ancak tam da bu noktada, sektör temsilcileri ve bazı ihracatçılar arasında dikkat çekici bir tartışma büyüyor.
“Yapılan Organizasyonların Somut Çıktıları Açıklanıyor mu?”
Özellikle yurt dışında gerçekleştirilen organizasyonların ekonomik çıktılarının kamuoyuyla ne ölçüde paylaşıldığı sorusu yanıt bekliyor. Düzenlenen ticaret heyetlerinden kaç firmanın somut iş bağlantısıyla döndüğü, gerçekleştirilen B2B görüşmelerinin ticari hacme nasıl dönüştüğü, keyfi çalışmalar kapsamında yurt dışına ziyaretlerin yapılıp yapılmadığı, hangi projelerin başarıya ulaştığı ya da hangi çalışmaların beklenen sonucu verip vermediği konusunda düzenli ve kapsamlı performans raporlarının kamuoyunda yeterince görünür olmadığı ifade ediliyor.
Sektör temsilcileri, bugün özel sektör şirketlerinin dahi çeyrek dönem faaliyet raporları yayımladığı bir dönemde, milyarlarca dolarlık hizmet ihracatı hedefleyen bir yapının çok daha yüksek bir şeffaflık standardıyla hareket etmesi gerektiğini savunuyor. Özellikle kamu destekleriyle bağlantılı faaliyetlerde yalnızca tanıtım bültenlerinin değil, ölçülebilir sonuçların da kamuoyuna açık biçimde paylaşılmasının kurumsal güven açısından kritik olduğu belirtiliyor.
Denetim Mekanizması Tartışılıyor
Tartışmaların merkezinde yalnızca faaliyet sonuçları değil, denetim mekanizmasının yapısı da bulunuyor. Proje geliştirme, finans yönetimi ve denetim süreçlerinin büyük ölçüde aynı kurumsal yapı içerisinde yürütülmesi, “bağımsız denetim” ihtiyacını yeniden gündeme taşıyor. Uzmanlara göre mesele yalnızca hukuki uygunluk değil; aynı zamanda hesap verilebilirlik ve kamu güveni.
Bu nedenle bazı sektör temsilcileri, özellikle proje finansmanı, teşvik dağılımları, yurt dışı organizasyon harcamaları ve performans analizlerinin doğrudan Ticaret Bakanlığı bünyesinde oluşturulacak bağımsız ekipler tarafından denetlenmesi ve kamuoyu ile paylaşılması gerektiğini düşünüyor. Böyle bir yapının yalnızca eleştirileri azaltmayacağı, aynı zamanda HİB’in kurumsal itibarını da güçlendireceği ifade ediliyor.
“Şeffaflık Kurumsal Güveni Güçlendirir”
Kulislerde konuşulan bir diğer önemli konu ise düzenli kamuoyu bilgilendirmesi eksikliği. Hizmet ihracatı alanında yürütülen projelerin ekonomik etkisinin yılda en az iki kez yayımlanacak kapsamlı faaliyet raporlarıyla açıklanmasının, hem ihracatçılar hem de kamuoyu açısından güven artırıcı bir adım olacağı değerlendiriliyor. Çünkü uzmanlara göre modern ekonomilerde artık yalnızca başarı hikâyeleri değil, süreçlerin nasıl yönetildiği de önem taşıyor.
Türkiye, küresel hizmet ihracatında daha büyük bir oyuncu olmayı hedefliyor. Ancak bu hedefe ulaşabilmek için yalnızca yeni pazarlar bulmak yeterli görülmüyor. Aynı zamanda güçlü kurumsal yapı, bağımsız denetim ve şeffaf yönetim anlayışının da sistemin merkezine yerleştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Kamuoyu Daha Fazla Şeffaflık Bekliyor
Bugün iş dünyasında artık yalnızca “ne kadar harcandığı” değil, “nasıl harcandığı” da sorgulanıyor. İşte tam da bu nedenle HİB gibi stratejik kurumların faaliyetlerini daha görünür hale getirmesi, düzenli performans raporları yayımlaması ve bağımsız denetim mekanizmalarıyla desteklenmesi, önümüzdeki dönemde yalnızca bir tercih değil, kurumsal sürdürülebilirliğin temel şartlarından biri olarak görülüyor.
Çünkü şeffaflık yalnızca hesap vermek değil; aynı zamanda güven inşa etmektir.
