Türkiye’nin karbon yutak alanı projelerinde yeni bir dönem başlıyor. 23-24 Eylül 2026 tarihlerinde Ankara’da düzenlenen KARBONET – Karbon Yutak Alanı Proje Esasları ve İnovatif Yaklaşımlar Çalıştayı, kamu, akademi, özel sektör, sivil toplum ve meslek örgütlerinden 50’yi aşkın uzmanı bir araya getirerek karbon yutak projelerinin bilimsel, teknik ve finansal çerçevesini netleştirdi.

Yeşil Orman Okulu tarafından yürütülen ve Küresel Çevre Fonu Küçük Destek Programı (GEF SGP) tarafından desteklenen çalıştay, 14 sunumla karbon yutak alanlarının iklim hedefleri, sürdürülebilir arazi yönetimi ve Türkiye’nin karbon piyasalarıyla bütünleşmesini masaya yatırdı. Özellikle COP31 sürecine yönelik ortak bir bilgi zemini oluşturulması hedeflendi.

“Nicelik sınırını niteliğin gücüyle aşalım”

Açılış konuşmasını yapan Yeşil Orman Okulu Koordinatörü Mustafa Çetin, orman mühendisliğinin tarihsel dönüşümüne dikkat çekti. 1857’de Orman Mektebi ile başlayan mesleki yapılanmanın, amenajman çalışmalarından 2006’daki 5531 sayılı Meslek Kanunu’na uzanan önemli eşikleri aştığını belirten Çetin, bugün iklim değişikliği, orman yangınları, biyolojik çeşitlilik kaybı, ekosistem restorasyonu ve karbon yönetiminin mesleği yeniden şekillendirdiğini vurguladı.

“Ormancılık 5.0 vizyonu çerçevesinde karbon yönetimi ve havza rehabilitasyonu gibi yeni uzmanlık alanlarını geliştirmek zorundayız” diyen Çetin, şu çarpıcı çağrıyı yaptı:

“Ağaçlandırma projelerinde nicelik sınırını, niteliğin gücüyle aşalım. Proje mühendislerinin amaç, hedefler ve özgün değer hiyerarşisini doğru kurgulaması gerekiyor.”

Çetin, karbon yutak alanı projelerinin orman mühendisliğini yalnızca ormanları değil; karbonu, ekosistemleri, havzaları ve iklim risklerini birlikte yöneten daha bütüncül bir meslek anlayışına taşıyacak kritik bir fırsat sunduğunu ifade etti.

İki günde kapsamlı değerlendirme

Çalıştayın ilk gününde stratejik, teknik, ekonomik ve hukuki boyutlar ele alındı. FAO Türkiye’den Ekrem Yazıcı AFOLU sektöründe iklim yaklaşımını ve araçlarını aktarırken, Prof. Dr. Kenan Ok yeni nesil ormancılık projelerinin hazırlanma becerilerini paylaştı. Panelde Yıldıray Lise 5N1K yaklaşımını, Merve Güzeloğlu Bilim projelendirme bütçesi senaryolarını, Av. Selma Karaduman hukuki boyutları, Halil Agah ise proje analizlerini değerlendirdi.

İkinci gün teknik bütünlük, izleme-raporlama-doğrulama (MRV) süreçleri ve karbon piyasalarına odaklanıldı. Doç. Dr. Mahmut Bayramoğlu entegrite eşiklerini, Mustafa Çetin proje amaç ve özgün değer hiyerarşisini ele aldı. Prof. Dr. Ayhan Ateşoğlu raporlama ve doğrulama mekanizmalarını, Doç. Dr. Emre Çomaklı senaryo raporlamasını anlattı. Karbon piyasaları oturumunda GTE Karbon’dan Kemal Demirkol Gold Standard ve Verra deneyimlerini aktarırken, Cihan Yeşil firma uygulamalarını, FAO Uzmanı Dr. Abdüssamet Aydın ise karbon tarımı sektörünü değerlendirdi.

Ortak teknik çerçeve ve ulusal model hedefi

Çalıştay, Türkiye’de uygulanabilir, ölçülebilir, doğrulanabilir ve sürdürülebilir karbon yutak alanı projeleri için ortak bir teknik çerçeve oluşturulmasına önemli katkı sağladı. Ülkenin gelişen iklim mevzuatı ve karbon piyasalarıyla uyum, ekolojik ve kurumsal koşullara uygun proje geliştirme yaklaşımı ile çevresel bütünlük ilkeleri tartışıldı.

Uzun vadede bu çalışmaların “Ulusal Karbon Yutak Alanları Proje Modeli” için temel oluşturması ve özellikle orman mühendisleri ile genç meslektaşların yeni nesil ormancılık ve karbon yönetimi süreçlerine aktif katılımının güçlendirilmesi hedefleniyor.

KARBONET, Türkiye’nin iklim hedeflerine ulaşmasında karbon yutak alanlarının rolünü netleştirirken, paydaşlar arasında ortak akıl ve ortak üretim platformu yaratmayı başardı.