Dijitalleşen vergi süreçleri, mal ve hizmet hareketlerinin elektronik ortamda belgelenmesini bir yükümlülük hâline getirdi. e-Fatura ve e-İrsaliye, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen kriterleri karşılayan mükellefler için zorunlu tutuluyor. Yıllık brüt satış hasılatı eşiklerini aşan işletmeler ile belirli sektörlerde faaliyet gösteren firmalar bu kapsama giriyor. Süreç doğru yönetildiğinde hem yasal uyum sağlanır hem de operasyonel verimlilik artar.

Kimler e-İrsaliye Kullanmak Zorunda?

e-Fatura uygulamasına kayıtlı olup 2024 veya 2025 hesap dönemlerinden herhangi birinde brüt satış hasılatı 10 milyon TL ve üzerinde olan mükellefler, 1 Temmuz 2026 itibarıyla e-İrsaliye uygulamasına geçmiş olmak zorundadır. Bunun yanı sıra faaliyet alanı gereği kapsama alınan belirli sektörler de ciro şartı aranmaksızın bu yükümlülüğe tabidir. ÖTV Kanunu'na ekli (I) sayılı listede yer alan akaryakıt ve madeni yağ gibi ürünleri üretenler, ithal edenler veya bayilik yoluyla satışını yapanlar; maden ruhsatı sahipleri; şeker imalatçıları; demir-çelik ürünlerinin imalat ve ticaretiyle uğraşan firmalar ile gübre üreticileri bu grubun başında geliyor.

e-Fatura Kullanıcıları için e-İrsaliye Zorunluluğu

e-Fatura mükellefi olmak tek başına e-İrsaliye kullanma yükümlülüğü doğurmaz; ancak ciro eşiği aşıldığında iki uygulama birbirini tamamlayan bir bütüne dönüşür. Yıllık brüt satış hasılatı 10 milyon TL sınırını geçen e-Fatura kullanıcıları, izleyen hesap dönemi başından itibaren e-İrsaliye sistemine dâhil olur. Bu geçiş, yalnızca bir belge dönüşümü değil, sevkiyat sürecinin tümüyle dijitalleştirilmesi anlamına gelir. Mal fiziksel olarak depodan çıkmadan önce e-İrsaliyenin düzenlenmiş ve GİB sistemine iletilmiş olması gerekir. Kâğıt irsaliyede tanınan gün sonu esnekliği burada geçerli değildir; belge, sevkiyatla eş zamanlı hazırlanır. e-Fatura ile e-İrsaliyenin birlikte kullanılması, satış işleminin faturalanması ve malın hareketinin belgelenmesi süreçlerini tek bir dijital akış içinde birleştirir.

e-İrsaliye ve e-Fatura Arasındaki Farklar

e-İrsaliye malın fiziksel hareketini, e-Fatura ise satış işleminin mali boyutunu belgeler. Bu temel ayrımın yanında dikkat edilmesi gereken başka noktalar da bulunur:

• Amaç: e-Fatura mal veya hizmet satışını, e-İrsaliye ise malın taşınmasını belgeler.
• İçerik: e-Fatura tutar, KDV ve ödeme bilgilerini içerir; e-İrsaliye gönderici, alıcı, taşıyıcı ve güzergâh bilgilerini kapsar.
• Düzenleme zamanı: e-Fatura satış anında, e-İrsaliye sevkiyat başlamadan önce oluşturulur.
• Vergi yükümlülüğü: e-Fatura vergisel hesap doğurur, e-İrsaliye ise taşıma evrakı niteliği taşır.
• İlişki: Bir e-İrsaliye, aynı sevkiyatı temsil etmek koşuluyla birden fazla faturaya bağlanabilir.

İki belge birbirinin yerine geçmez; birlikte kullanıldığında tedarik zinciri uçtan uca dijitalleşir.

Kimler e-İrsaliye Başvurusu Yapmalı?

e-Fatura sistemine kayıtlı ve 2025 yılı brüt satış hasılatı 10 milyon TL ve üzerinde olan tüm mükellefler, 1 Temmuz 2026 tarihinden önce e-İrsaliye başvurusunu tamamlamak zorundadır. Ciro eşiğinden bağımsız olarak ÖTV kapsamındaki ürünlerle iştigal eden firmalar, maden ruhsatı sahipleri, şeker, demir-çelik ve gübre üreticileri ile hâl kayıt sistemine dâhil komisyoncular da başvuru yapmakla yükümlüdür. Başvuru sürecinde mali mühür veya elektronik imza temin edilmeli, ardından GİB portalı üzerinden ya da özel entegratör aracılığıyla kayıt tamamlanmalıdır. SNI Technology, GİB onaylı özel entegratör olarak başvurudan canlıya geçişe kadar tüm adımları SAP ve diğer ERP sistemleriyle tam entegre biçimde yönetir.