Savunma Sanayi Entegre Teknolojiler Zirvesi’nde “Savunma Sanayinde 5G Destekli Yapay Zekâ Tabanlı Yerli Entegre Çözümler” temasıyla bir araya gelen sektörün önde gelen isimleri, geleceğin savaş alanlarını şekillendirecek kritik dönüşümü masaya yatırdı. ULAK Haberleşme Genel Müdürü Sami Duman, zirvenin en dikkat çeken konuşmasında Türkiye’nin savunma mimarisinde “entegrasyon” ve “dijital egemenlik” vurgusu yaparak çarpıcı bir vizyon ortaya koydu.

Duman, konuşmasında platform üstünlüğünden sistemler sistemi üstünlüğüne geçişi, 5G’nin operasyonel rolünü, yapay zekâ entegrasyonunu ve milli teknolojilerin stratejik önemini güçlü bir üslupla dile getirdi.

Platform Üstünlüğü Yeterli Değil, Entegrasyon Şart

Duman, konuşmasına katılımcıları selamlayarak başladı: “Değerli kamu kurumlarımızın kıymetli temsilcileri, savunma sanayimizin değerli paydaşları, akademisyenlerimiz ve saygıdeğer misafirler; hepinizi en içten duygularımla, saygı ve muhabbetle selamlıyorum.”

Savunma teknolojileri tarihine işaret eden Duman, şu değerlendirmeyi yaptı: “Savunma Teknolojileri Entegrasyon Zirvesi vesilesiyle sizlerle bir arada olmaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Bu anlamlı organizasyonun gerçekleştirilmesinde emeği geçen tüm kurum ve kuruluşlara teşekkür ediyor, zirvenin ülkemiz adına yeni iş birliklerine, yeni projelere ve yeni vizyonlara kapı aralamasını diliyorum.”

“Değerli misafirler, savunma teknolojileri tarihine baktığımızda uzun yıllar boyunca üstünlüğün platformlarla tanımlandığını görüyoruz. Aslında dünyada çok önemli değişimler oluyor. Çok büyük güçler aslında görece önceden küçümsedikleri güçlerle neredeyse baş edemeyecekleri durumla karşı karşıya kalıyorlar.”

Duman, güçlü platformlara sahip olmanın tek başına yeterli olmadığını vurguladı: “Artık tek başına güçlü platformlara sahip olmak yeterli değil. Yeni dünyada oluşan sistematiğe, düzene teknoloji kullanan küçük, daha görece unsurlara karşı avantajlı olmanın yeni çarelerine bakılması gerekiyor. Bu nedenle sadece güçlü platformlara sahibim diyerek rahata ermek pek mümkün değil.”

“Asıl üstünlük ise bu platformların aynı anda haberleşebilmesinde, veri paylaşabilmesinde, ortak durumsal farkındalık oluşturabilmesinde ve eş zamanlı hareket edebilmesinde yatmaktadır. Çünkü günümüz harekat ortamında başarıyı belirleyen yalnızca sahip olduğunuz sistemler değil, o sistemleri birbirine bağlayan ağın gücü ve güvenilirliğidir.”

Modern Harekât Sahasında Haberleşme: Operasyonel Çevikliğin Temeli

Konuşmasında modern harekât sahasının dinamik yapısına dikkat çeken Duman, şöyle devam etti: “Bugün modern harekat sahasına baktığımızda artık birbirinden bağımsız çalışan platformlar görmüyoruz. Hava, kara, deniz, uzay unsurlarının, insanlı ve insansız sistemlerin, komuta merkezlerinin, kritik altyapıların ve sayıları her geçen gün artan akıllı cihazların aynı operasyonel resim içerisinde birlikte hareket ettiği son derece dinamik bir ekosistem görüyoruz.”

“Bu yeni yapı içerisinde haberleşme artık yalnızca bilgi taşıyan teknik bir altyapı değil; haberleşme, operasyonel çevikliğin temelidir. Karar üstünlüğünün ön şartıdır ve entegrasyonun en kritik bileşenidir.”

Duman, hibrit tehditler ve siber risklere de değinerek haberleşmenin milli güvenlikteki yerini netleştirdi: “Modern çatışmalar, hibrit tehditler, siber saldırılar ve kritik altyapılara yönelik riskler; güvenli, kesintisiz ve yüksek kapasiteli haberleşme altyapılarının artık yalnızca teknik bir ihtiyaç olmadığını, doğrudan milli güvenliğin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini ortaya koymaktadır.”

Kritik Altyapılar ve Özel 5G Şebekeleri

Konuşmasında kritik altyapılara geniş yer ayıran Genel Müdür Duman, şunları kaydetti: “Savunma ve güvenliği artık yalnızca sınırlarımızın korunması perspektifi ile değerlendiremeyiz. Askeri üsler, limanlar, enerji üretim ve iletim altyapıları, havalimanları, savunma sanayimizin üretim tesisleri, ulaşım ve lojistik merkezleri ve kritik kamu altyapıları bugün milli güvenlik ekosistemimizin ayrılmaz parçalarıdır.”

“Tam da bu noktada yeni nesil mobil haberleşme teknolojileri, özellikle de 5G, savunma ve güvenlik alanında yeni bir dönemin kapılarını aralamaktadır. 5G’yi yalnızca daha yüksek veri hızları sunan bir teknoloji olarak değerlendirmek doğru olmaz. Asıl değer; görev kritik uygulamalarda sunduğu yüksek güvenilirlik, düşük gecikme, yüksek bant genişliği ve çok sayıda sistemi aynı anda destekleyebilme kabiliyetleridir.”

Özel 5G şebekelerinin önemine vurgu yapan Duman, “Özellikle savunma uygulamalarında zamanın değeri saniyelerle, hatta saniyenin altındaki reaksiyon süreleri ile ölçülmektedir” dedi ve özel 5G ağlarının askeri üsler, limanlar ve enerji tesislerinde kurularak dijital egemenlik sağlayacağını belirtti.

Operasyonel Çeviklik ve Mobil Çözümler

Duman, hızlı konuşlandırılabilir mobil haberleşme çözümlerinin afet, sınır ve operasyon senaryolarındaki kritik rolüne dikkat çekti: “Doğal afetlerde, sınır bölgelerinde, geçici görev alanlarında, askeri operasyonlarda ya da mevcut haberleşme altyapısının zarar gördüğü olağanüstü durumlarda hızlı konuşlandırılabilen mobil haberleşme çözümleri operasyonun devamlılığı açısından kritik rol üstlenmektedir.”

Yapay Zekâ ve AI-RAN: Haberleşme Ağlarının Akıllı Dönüşümü

Konuşmanın önemli bir bölümünü yapay zekâ entegrasyonuna ayıran Sami Duman, şu tespitte bulundu: “Güçlü haberleşme altyapıları tek başına yeterli değil tabii ki. Asıl değer; bu ağlar üzerinde dolaşan verinin doğru zamanda, doğru yerde ve doğru karar mekanizmalarıyla buluşturulabilmesidir. İşte bu noktada haberleşme ile yapay zekâ birbirini tamamlayan iki stratejik teknoloji haline gelmektedir.”

“Özellikle son dönemde öne çıkan AI-RAN yaklaşımı, radyo erişim ağlarının daha verimli, daha esnek ve daha uyarlanabilir şekilde çalışmasını mümkün kılmaktadır. AI-RAN sayesinde ağ kaynakları gerçek zamanlı olarak yönetilebilmekte, trafik yoğunluğu analiz edilebilmekte, görev kritik iletişim önceliklendirilebilmekte, spektrum daha verimli kullanılabilmekte ve ağ performansı operasyonel ihtiyaçlara göre sürekli optimize edilebilmektedir.”

NTN ve Bütünleşik Mimari: Karasal-Uydu İşbirliği

Geleceğin mimarisinde uydu entegrasyonuna da değinen Duman, NTN (Non-Terrestrial Networks) yaklaşımının önemini vurguladı: “Geleceğin savunma mimarisi karasal, hava ve uzay tabanlı haberleşme altyapılarının birlikte çalıştığı bütünleşik bir yapıya doğru evrilmektedir. Uydu tabanlı haberleşme sistemlerinin yeni nesil mobil haberleşme altyapıları ile bütünleşmesi sayesinde erişimin zor olduğu bölgelerde kesintisiz haberleşme sağlamak mümkün hale gelmektedir.”

Müşterek Harekât ve İnsanlı-İnsansız Entegrasyonu

“Bugün artık operasyonel başarı yalnızca platformların kabiliyeti ile ölçülmüyor. Asıl farkı oluşturan bu platformların birlikte çalışabilme yeteneğidir” diyen Duman, radar, elektro-optik, komuta kontrol ve otonom sistemlerin tek bir güvenli haberleşme ekosistemi altında bütünleşmesinin geleceğin müşterek harekât anlayışı olacağını belirtti.

Türkiye’nin Fırsatı: Milli Teknoloji Hamlesi ve Ekosistem İşbirliği

Konuşmasında yerli ve milli teknolojilerin stratejik gerekliliğine dikkat çeken Duman, Türkiye’nin mühendislik kabiliyeti, sanayi altyapısı ve insan kaynağıyla bu dönüşümde güçlü bir konumda olduğunu ifade etti.

“Değerli katılımcılar, bu dönüşümün başarısı yalnızca güçlü teknolojiler geliştirmekle değil, güçlü iş birliği kültürü oluşturmakla mümkündür. Haberleşme Teknolojileri Kümelenmesi çatısı altında büyük ölçekli firmalarımızın, KOBİ’lerimizin, teknoloji girişimlerimizin, üniversitelerimizin ve araştırma merkezlerimizin ortak hedefler doğrultusunda bir araya gelmesi; bilgi birikiminin paylaşılmasını, yerli ve milli teknolojilerin daha hızlı geliştirilmesini ve sektörümüzün uluslararası rekabet gücünün artırılmasını mümkün kılmaktadır.”

ULAK’ın Vizyonu

Duman, ULAK’ın rolünü şöyle özetledi: “ULAK olarak hedefimiz; sadece haberleşme üretip geliştiren bir teknoloji şirketi olmak değil, Türkiye’nin dijital egemenliğine, savunma haberleşmesine ve kritik altyapıların güvenliğine yön veren, teknolojiler geliştiren, güvenilir bir çözüm ortağı olmaktır.”

Konuşmasını Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye Yüzyılı vizyonu ve Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün’ün liderliğindeki Milli Teknoloji Hamlesi’ne katkı vurgusuyla tamamlayan Sami Duman, “Bu vizyonu birlikte inşa edeceğimize olan inancımla” diyerek zirvenin yeni işbirliklerine vesile olmasını diledi.

Zirve, savunma sanayiinde 5G, yapay zekâ ve entegrasyon odaklı yerli çözümlerin önemi konusunda güçlü bir farkındalık oluştururken, ULAK Genel Müdürü Sami Duman’ın konuşması sektör için yol gösterici bir manifesto niteliği taşıdı.