Şakir KURTER

Türkiye’nin dijital güvenlik mimarisini kökten değiştirecek düzenleme Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde son aşamaya geldi. Alt komisyonda görüşülen ve bu hafta Genel Kurul’da kabul edilerek yasalaşması beklenen düzenleme ile 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’na eklenecek 60/A maddesi, Siber Güvenlik Başkanlığı’na bugüne kadar farklı kurumlar arasında paylaştırılmış birçok kritik yetkiyi devrediyor.

Düzenleme, internet alan adlarının yönetiminden, acil durumlarda alınacak güvenlik tedbirlerine, idari yaptırımlardan para cezalarına kadar geniş bir alanı kapsıyor.

İnternet Alan Adalarının Yönetimi Artık Siber Güvenlik Başkanlığı’nda

Kanun teklifine göre internet alan adalarına ilişkin strateji ve politikaları belirleme, düzenleme yapma ve yönlendirme yetkisi doğrudan Siber Güvenlik Başkanlığı’na verilecek.

Böylece dijital egemenlik açısından kritik öneme sahip alan adlarının yönetimi tek çatı altında toplanmış olacak. Hükümet, bu değişikliğin özellikle siber saldırılar, dijital casusluk faaliyetleri ve kritik altyapılara yönelik tehditlerle mücadelede koordinasyonu güçlendireceğini savunuyor.

İki Saat İçinde Uygulanacak Acil Tedbir Yetkisi

Teklifin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri ise Başkanlığa tanınan olağanüstü müdahale yetkisi.

Anayasa’nın haberleşme hürriyetini düzenleyen 22. maddesinde belirtilen milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi ve benzeri gerekçeler kapsamında gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda Siber Güvenlik Başkanlığı;

• Güvenlik ve istihbarat kurumlarının talebi üzerine,
• Ya da resen,

alınması gereken tedbirleri belirleyebilecek.

Verilecek kararlar işletmecilere, erişim sağlayıcılara, veri merkezlerine, içerik ve yer sağlayıcılara derhal bildirilecek ve bu kararların en geç iki saat içerisinde uygulanması zorunlu olacak.

Yargı Denetimi Devam Edecek

Başkanlık tarafından alınacak acil tedbir kararları tamamen yargı denetimi dışında bırakılmıyor.

Düzenlemeye göre kararlar 24 saat içinde Sulh Ceza Hakimi’nin onayına sunulacak. Hakimin ise 48 saat içerisinde karar vermesi gerekecek.

Bu süre içerisinde onay verilmezse Başkanlığın aldığı karar kendiliğinden hükümsüz hale gelecek.

Yükümlülüğünü Yerine Getirmeyene 100 Bin TL’ye Kadar Ceza

Yeni düzenleme sadece yetki devriyle sınırlı kalmıyor.

Siber Güvenlik Başkanlığı, kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeyen kişi ve kuruluşlara her ihlal için 20 bin TL ile 100 bin TL arasında idari para cezası uygulayabilecek.

Kesilen cezaların ödenmemesi halinde ise tahsil işlemleri 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında vergi daireleri aracılığıyla gerçekleştirilecek.

Başkanlık Kararlarına Karşı Dava Açılabilecek

Kanun teklifi, Başkanlığın verdiği idari para cezaları ve diğer idari yaptırımların yargı denetimine açık olacağını da hükme bağlıyor.

Kararlara karşı yetkili idare mahkemelerinde dava açılabilecek. Ayrıca Başkanlık kararlarına ilişkin davalar mahkemelerde öncelikli işler arasında değerlendirilecek.

Gerekçe: “Hibrit Tehditlere Karşı Daha Güçlü Siber Savunma”

Teklifin genel gerekçesinde, günümüzde siber uzayın artık yalnızca teknoloji alanı değil, aynı zamanda ulusal güvenliğin en kritik cephelerinden biri haline geldiği vurgulanıyor.

Gerekçede; kritik altyapıları hedef alan siber saldırılar, devlet destekli dijital operasyonlar, veri güvenliği riskleri ve hibrit tehditler nedeniyle Türkiye’nin siber savunma kapasitesinin güçlendirilmesinin zorunlu olduğu ifade ediliyor.

Bu nedenle siber güvenlikle ilgili dağınık halde bulunan yetkilerin, asli görevi siber güvenliği sağlamak olan Siber Güvenlik Başkanlığı bünyesinde toplanmasının amaçlandığı belirtiliyor.

Dijital Egemenlikte Yeni Sayfa mı Açılıyor?

Meclis Genel Kurulu’ndan geçmesi beklenen düzenleme, Türkiye’nin siber güvenlik yönetim modelinde önemli bir dönüşüm olarak değerlendiriliyor.

Destekleyenler, düzenlemenin özellikle kritik altyapılar, kamu kurumları ve dijital ekosistemin güvenliği açısından hızlı karar alma ve koordinasyon sağlayacağını savunuyor.

Buna karşılık, Başkanlığa tanınan acil müdahale yetkilerinin uygulama biçimi, kararların kapsamı ve ifade özgürlüğü ile haberleşme hakkı bakımından nasıl işletileceği ise düzenlemenin yasalaşmasının ardından kamuoyunda en çok tartışılacak başlıklar arasında yer alacak gibi görünüyor.

TBMM Genel Kurulu’nda bu hafta görüşülmesi beklenen teklifin kabul edilmesi halinde, Siber Güvenlik Başkanlığı Türkiye’nin dijital güvenlik alanındaki en güçlü ve en geniş yetkili kurumlarından biri haline gelecek.