Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), bilimsel araştırma ve destek süreçlerinde Üretken Yapay Zekâ (ÜYZ) kullanımına ilişkin rehberini güncelledi. Yeni düzenleme, GPT ve benzeri büyük dil modellerinin araştırma süreçlerine entegrasyonuna izin verirken, "şeffaf beyan" ve "etik sorumluluk" kriterlerini ön plana çıkarıyor.

Güncellenen rehberle birlikte, yapay zekânın projelerdeki kullanım alanı ve sınırları netleştirildi. Buna göre araştırmacılar; literatür özetleme ve dil desteği, bilgisayar kodu yazımı ve görselleştirme ve veri analizi yardımı gibi destekleyici aşamalarda ÜYZ araçlarından faydalanabilecek. Ancak rehber, bu araçlarla üretilen her türlü içeriğin doğruluğu, özgünlüğü ve bilimsel etiğe uygunluğu konusundaki tüm sorumluluğun başvuru sahibine ait olduğunu vurguluyor. Yeni dönemde yapay zekâ kullanımı bir "beyan" şartına bağlandı. Proje hazırlıklarında yapay zekâdan önemli ölçüde yararlanılması durumunda, bu durumun başvuru aşamasında açıkça belirtilmesi zorunlu hale getirildi. Ayrıca, gizli verilerin ve kişisel bilgilerin güvenli olmayan yapay zekâ platformlarına girilmesi kesinlikle yasaklandı.

Değerlendiricilere "Yapay Zekâ" Kilidi

Sürecin güvenilirliğini korumak adına, başvuruları inceleyen hakemler ve panelistler için daha katı kurallar yürürlüğe girdi. Gizliliği ve bilimsel bütünlüğü korumak amacıyla; Projelerin değerlendirme ve raporlama süreçlerinde ÜYZ araçlarının kullanımı tamamen yasaklandı. Bu kısıtlama ile fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması ve tarafsızlığın sağlanması hedefleniyor. TÜBİTAK'ın bu hamlesi, Türkiye'nin Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi ile uyumlu olmasının yanı sıra OECD, UNESCO ve Avrupa Komisyonu gibi kuruluşların yerleşik uygulamalarını da temel alıyor. Kurum, teknolojideki hızlı değişimler doğrultusunda rehberin periyodik olarak güncellenmeye devam edeceğini bildirdi.