ICT Media
Dünyanın yeni jeopolitiği artık yalnızca enerji hatları, askeri güç ya da ticaret koridorları üzerinden şekillenmiyor. Veri akışları, fiber ağlar, yapay zekâ altyapıları, uydu sistemleri ve siber güvenlik kapasitesi; devletlerin küresel etkisini belirleyen yeni güç parametrelerine dönüşüyor. İşte tam da böylesi bir dönemde Ankara, küresel dijital düzenin geleceğinin tartışıldığı en önemli platformlardan birine ev sahipliği yapıyor.
Birleşmiş Milletler’e bağlı Uluslararası Telekomünikasyon Birliği tarafından düzenlenen Küresel Düzenleyiciler Sempozyumu (GSR-26), bu yıl Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ev sahipliğinde gerçekleştiriliyor. 12-15 Mayıs tarihleri arasında düzenlenen zirve, yalnızca teknik bir telekomünikasyon toplantısı değil; dijital egemenlik, siber güvenlik, yapay zekâ regülasyonları ve küresel teknoloji rekabetinin siyasi zemininin yeniden kurulduğu bir platform niteliği taşıyor.
Yaklaşık 100 ülkeden 1000’i aşkın temsilciyi Ankara’da buluşturan organizasyonda; düzenleyici kurum başkanları, bakanlar, teknoloji şirketleri, uluslararası kuruluş temsilcileri ve politika yapıcılar aynı masada buluştu. Koridorlarda konuşulan temel soru ise oldukça netti: “Dijital çağın kurallarını kim yazacak?”
Uraloğlu: “Teknoloji artık stratejik bir egemenlik alanıdır”
Açılışta konuşan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, klasik bir telekom konuşmasının ötesine geçen mesajlar verdi. Uraloğlu’nun konuşması, Türkiye’nin dijitalleşmeyi yalnızca teknoloji yatırımı olarak değil, doğrudan jeopolitik ve stratejik bir mesele olarak gördüğünü ortaya koydu.
“Küresel düzen yeniden şekilleniyor” diyen Uraloğlu, artık devletlerin gücünün yalnızca doğal kaynaklarla, ekonomik büyüklükle ya da coğrafi avantajlarla ölçülmediğini vurguladı. Bakan, veri üretme kapasitesi, dijital altyapı yetkinliği, teknolojik bağımsızlık ve siber dayanıklılığın yeni dönemin belirleyici unsurları haline geldiğini söyledi.
“Bugün burada yalnızca bir sektör toplantısı yapmıyoruz” ifadelerini kullanan Uraloğlu, GSR-26’yı “dijital geleceğin yönetimine ilişkin küresel bir istişare platformu” olarak tanımladı.
Konuşmasının en dikkat çekici bölümlerinden biri ise teknolojiye ilişkin yaptığı stratejik vurgu oldu:
“Teknoloji artık sadece iletişimi kolaylaştıran bir araç değildir. Ekonomiyi yönlendiren, toplumu dönüştüren, güvenlik anlayışını değiştiren ve küresel rekabeti yeniden tanımlayan stratejik bir güçtür.”
Bu cümleler, Ankara’nın dijitalleşmeye bakışını özetleyen en güçlü mesajlardan biri olarak öne çıktı. Çünkü Türkiye, son dönemde özellikle 5G, yapay zekâ, siber güvenlik ve veri merkezleri alanındaki yatırımlarını “teknolojik bağımsızlık” ekseninde konumlandırıyor.
5G mesajı: “34 milyona yaklaşan kullanıcı”
Bakan Uraloğlu’nun konuşmasında en somut veriler ise 5G yatırımlarına ilişkin oldu.
Türkiye’de kademeli olarak devreye alınan 5G hizmetlerinin beklenenin çok üzerinde bir kullanıcı adaptasyonu yakaladığını belirten Uraloğlu, ilk aşamada yaklaşık 21 milyon kişinin bu teknolojiyle buluştuğunu söyledi.
Ancak asıl dikkat çeken bölüm, yalnızca 40 günlük süreçte 12,5 milyon yeni kullanıcının daha sisteme dahil olmasıydı.
“Bugün 34 milyona yaklaşan bir kullanıcı sayısından bahsediyoruz” diyen Uraloğlu, bunun yalnızca teknik bir başarı değil, toplumun dijital dönüşüme verdiği güçlü refleksin göstergesi olduğunu ifade etti.
Bakan, iki yıl içerisinde 5G hizmetlerinin Türkiye’nin tamamına ulaştırılmasının hedeflendiğini açıklarken, Ankara’nın yalnızca tüketici bir dijital pazar değil, bölgesel teknoloji merkezi olma iddiasını da ortaya koydu.
Türkiye’den ITU’ya kritik mesaj: “Konsey üyeliğine yeniden adayız”
Uraloğlu’nun uluslararası kamuoyuna verdiği en önemli mesajlardan biri ise Uluslararası Telekomünikasyon Birliği Konseyi’ne yönelik oldu.
Türkiye’nin 2027-2030 dönemi için gerçekleştirilecek PP-26 seçimlerinde yeniden ITU Konseyi üyeliğine aday olduğunu açıklayan Bakan, Ankara’nın küresel dijital yönetişim mekanizmalarında daha aktif rol almak istediğini açık biçimde ortaya koydu.
“Türkiye olarak konsey bünyesinde aktif, yapıcı ve sorumluluk sahibi katkılarımızı sürdürme konusundaki güçlü irademizi muhafaza ediyoruz” diyen Uraloğlu, ITU üyesi ülkelerin desteğine güvendiklerini de vurguladı.
Bu mesaj, yalnızca diplomatik bir açıklama değil; Türkiye’nin küresel teknoloji diplomasisinde daha görünür bir aktör olma hedefinin de ilanı niteliği taşıyordu.
Sosyal medya ve oyun platformları için yeni dönem
Uraloğlu’nun konuşmasının en politik başlıklarından biri ise dijital platformlara yönelik düzenlemeler oldu.
Türkiye’nin yalnızca altyapı kurmadığını, aynı zamanda dijital alanı “daha güvenli ve daha sorumlu” hale getirmeye çalıştığını belirten Bakan, sosyal medya ve oyun platformlarına yönelik yeni düzenlemelerin önemli bir eşik olduğunu söyledi.
Özellikle çocukların dijital ortamda karşı karşıya kaldığı risklere dikkat çeken Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:
“Çocuklarımızı şiddetten, istismardan, akran zorbalığından, manipülatif içeriklerden ve kontrolsüz ekran bağımlılığından korumak yalnızca ulusal bir sorumluluk değil, insanlığın ortak geleceğine dair ahlaki bir ödevdir.”
Bu sözler, Türkiye’nin dijital regülasyon yaklaşımında güvenlik ve toplumsal koruma ekseninin daha belirgin hale geldiğini gösterdi.
ITU Genel Sekreteri: “Regülasyonlar teknolojinin hızına yetişemiyor”
Zirvede konuşan Uluslararası Telekomünikasyon Birliği Genel Sekteteri Doreen Bogdan-Martin ise dijital çağın en büyük krizlerinden birine dikkat çekti: Teknoloji, regülasyonlardan daha hızlı ilerliyor.
Bogdan-Martin, özellikle yapay zekâ, kuantum bilişim ve uzay teknolojileri gibi alanlarda devletlerin ortak standart geliştirmekte zorlandığını söyledi.
“Dijital piyasalar, düzenleyici çerçevelerden daha hızlı hareket ediyor” diyen ITU Genel Sekreteri, kurumların artık “dijital dirençlilik” kavramını merkeze almak zorunda olduğunu vurguladı.
Konuşmasının dikkat çeken başlıklarından biri de uzay teknolojileri oldu. Bogdan-Martin, bu yılki GSR gündeminde ciddi bir “uzay iletişimi” başlığı bulunduğunu belirterek özellikle denizaltı fiber kablo ağlarının dayanıklılığı üzerine yürütülen çalışmalara dikkat çekti.
Bu vurgu, son yıllarda küresel veri trafiğinin güvenliği konusunda artan jeopolitik kaygıları da yeniden gündeme taşıdı.
BTK Başkanı Karagözoğlu: “Bu toplantılar yalnızca fikir alışverişi değil”
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı Ömer Abdullah Karagözoğlu ise konuşmasında Ankara’daki zirvenin yalnızca sembolik bir buluşma olmadığını söyledi.
Karagözoğlu, GSR-26 kapsamında kabul edilen “En İyi Uygulama Örnekleri Rehberi”nin küresel düzenleyici kurumlar açısından önemli bir referans dokümanı olduğunu belirtti.
“Bu rehber yalnızca düzenleyicilerin neyi hedeflemesi gerektiğini anlatmıyor” diyen Karagözoğlu, aynı zamanda hızla değişen dijital ortama nasıl yanıt verilmesi gerektiğine dair pratik yaklaşım sunduğunu ifade etti.
Karagözoğlu’nun şu sözleri ise zirvenin ruhunu özetleyen açıklamalardan biri oldu:
“Bu tartışmaların yalnızca fikir alışverişiyle sınırlı kalmayıp, küresel dijital yönetişim alanında daha güçlü iş birliklerine ve somut çıktılara katkı sağlayacağına inanıyoruz.”
“2,2 milyar insan hâlâ dijital erişimden yoksun”
Telekomünikasyon Birliği'nde (ITU) Telekomünikasyon Geliştirme Bürosu (BDT) Direktörü Cosmas Luckyson Zavazava ise dijital dönüşümün karanlık tarafına dikkat çekti.
Dünya nüfusunun yaklaşık 2,2 milyarlık bölümünün hâlâ dijital erişime sahip olmadığını hatırlatan Zavazava, teknolojik ilerlemenin aynı zamanda büyük eşitsizlikler de ürettiğini söyledi.
“Hiçbir ülke dijital zorluklarla tek başına mücadele edemez” diyen Zavazava, küresel iş birliğinin artık tercih değil zorunluluk olduğunu ifade etti.
Teknolojinin hızla değiştiğini ancak temel ilkelerin aynı kaldığını belirten Zavazava, sürdürülebilir yatırımların ve ortak aklın dijital geleceğin belirleyici unsuru olacağını vurguladı.
Ankara’dan dünyaya verilen mesaj
GSR-26’nın ortaya koyduğu tablo oldukça net: Dijital dünya artık yalnızca mühendislerin ya da teknoloji şirketlerinin alanı değil. Devletler, uluslararası kuruluşlar ve düzenleyici kurumlar; yapay zekâdan veri güvenliğine, siber tehditlerden dijital egemenliğe kadar uzanan geniş bir mücadele alanında yeni kurallar oluşturmaya çalışıyor.
Ankara’daki zirve ise Türkiye’nin bu yeni dönemde yalnızca izleyen değil, oyunun kurallarını yazan aktörlerden biri olma hedefini açık biçimde ortaya koyuyor.
