ICT Media
Ankara’da düzenlenen INSECSPACE’2026 Konferansı’nda Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç, uzay güvenliğinden derin uzay operasyonlarına, PNT sistemlerindeki küresel rekabetten Türkiye’nin Ay misyonuna ve bağımsız uzay erişimine kadar stratejik konuları ele aldı.
Konferansın açılışında konuşan Kıraç, düzenleyicileri tebrik ederek söze başladı ve “bugün gerçekten iki konu başlığı da çok önemli, gündemde şu anda çok sıcak” dedi.
Uzay Güvenliğinde Artan Tehditler ve PNT Mücadelesi
Kıraç, coğrafyamızda ve yakın bölgelerde yaşanan gelişmelerin uzay güvenliğini dünya gündeminin en öncelikli konusu haline getirdiğini vurguladı. Ukrayna-Rusya savaşıyla başlayan ve İran’ı da kapsayan çatışma ortamında uyduların ve uzay sistemlerinin aktif olarak kullanıldığını, müdahalelerin arttığını belirtti.
Son dönemde İngiliz Uzay Ajansı eski Başkanı Dr. Paul ve Alman Uzay Ajansı başkanlarıyla yaptığı görüşmelerde tüm gündemin PNT (Positioning, Navigation, Timing) sistemleri üzerine yoğunlaştığını aktardı. “Her şeyi bırakmışlar” diyen Kıraç, füzeden İHA-SİHA’ya kadar operasyonlarda kritik rol oynayan konum-belirleme uydularına yönelik spoofing gibi müdahalelere karşı her ülkenin kendi bağımsız PNT sistemini kurma yarışına girdiğini söyledi. Avrupa’nın ESA’sı ve Amerika’nın sistemleri varken, ülkelerin artık bireysel bağımsız sistemler peşinde olduğunu kaydetti.
Derin Uzay Operasyonları ve Yörüngeler Arası Kabiliyet
Güvenlik konusunun sadece bununla sınırlı olmadığını ifade eden TUA Başkanı, “Deep Space Operation” (Derin Uzay Operasyonları) kavramının ön plana çıktığını belirtti. Uzayda herkesin birbirinin uydusuna müdahale ve operasyon çekme eğiliminin arttığını, bu nedenle yörüngeler arası hareket kabiliyetinin (orbit transfer) geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Bu doğrultuda Milli Uzay Programı’ndaki Ay misyonuna değinen Kıraç, önümüzdeki sene TÜBİTAK UZAY’ın geliştirdiği uzay aracının, DeltaV’nin hibrit itki sistemiyle SpaceX aracılığıyla fırlatılacağını açıkladı. Entegrasyon testlerinin hızla devam ettiğini, 2027’nin ilk yarısında (hazirandan önce) gönderilmesinin planlandığını söyledi. Fergani’nin daha küçük ölçekli bir denemesinin başarılı olduğunu da hatırlattı.
Uzay Ekonomisi ve Kaçırılmaması Gereken Fırsat
Kıraç, uzay ekonomisine dair çarpıcı rakamlar paylaştı: Dünya uzay ekonomisinin 600 milyar doları aştığını, yıllık %8-9 büyüme gösterdiğini ve 2035’te yaklaşık 2 trilyon dolara ulaşmasının öngörüldüğünü belirtti. Dünya ekonomisinin ortalama %3 büyüdüğü bir ortamda uzay sektörünün bu performansının önemine işaret ederek, “Eğer özel sektörümüzü, sermayemizi ve girişimcilerimizi buraya yönlendirmezsek ciddi bir şeyi kaçıracağız” uyarısında bulundu.
Sanayi Devrimi’ni kaçırdığımız için 200 yıldır hayıflandığımızı hatırlatarak, “20-30 yıl sonra burayı kaçırdık diye dizimizi döveceğiz” dedi.
Türkiye’nin Uydu Yetenekleri ve LEO Odaklı Strateji
Kıraç, Türkiye’nin kendi uydusunu yapabilen 11. ülke konumunda olduğunu, özellikle haberleşme uydusu gibi kompleks 4,5 tonluk teknolojileri Türk mühendislerin üretebildiğini söyledi. Ancak LEO (Alçak Dünya Yörüngesi) tarafına daha fazla yoğunlaşılması gerektiğini, Plan-S ve Fergani gibi şirketlerin bu alanda adım attığını ifade etti. Fergani’nin takım uydusu için üçüncü uydusunu göndermek üzere olduğunu da belirtti.
Bağımsız Uzay Erişimi ve Somali Uzay Limanı
En kritik vurgularından biri uzaya bağımsız erişim oldu: “Bir ülke kendi uzay limanı ve kendi roketi olmadan ilerde çok ciddi sıkıntılar yaşayacak.” Fırlatma sayılarının artmasıyla birlikte fırlatmanın bir “bottleneck” (darboğaz) haline geldiğini, yeni uydu için 2 yıldan kısa süre verilmediğini belirtti.
Türkiye’nin Somali’de üçüncü ülkede uzay limanı inşa ettiğini, inşaatın devam ettiğini ve farklı ülkelerden şirketlerle iyi niyet anlaşmaları yapıldığını açıkladı. “Talep gelmeye başladı, bunu size açıklıyorum ama biraz gizli yürütüyoruz” diyerek projenin stratejik önemine dikkat çekti.
Yeniden kullanılabilir roket teknolojilerine de değinen Kıraç, SpaceX’in geçtiğimiz yıl 167 fırlatma gerçekleştirdiğini, önümüzdeki dönemde her gün veya saat başı fırlatmaların görülebileceğini söyledi. Girişimcileri roket ve yakıt teknolojilerine odaklanmaya çağırdı.
Haberleşme Uyduları, Afet Yönetimi ve Direct-to-Cell
Haberleşme uydularının artan önemine işaret eden Kıraç, Starlink gibi LEO sistemlerinin ticari gerçeklik kazandığını, kırsal alanlarda ve afet yönetiminde uyduların vazgeçilmez olacağını belirtti. 2023 Maraş depremi deneyimini hatırlatarak, “Afet yönetiminde yeryüzündeki herhangi bir teknolojiyle mücadele etmeniz mümkün değil” dedi.
Direct-to-Cell teknolojisiyle uydu üzerinden doğrudan cep telefonu bağlantısı imkanının afetlerde hayat kurtarabileceğini vurguladı.
Genç Nüfus ve İnovasyon Enerjisi
Konuşmasında genç nüfusa ve inovasyona da geniş yer ayıran Yusuf Kıraç, doğurganlık oranındaki düşüşe dikkat çekerek “15 sene sonra bu gençleri de bulamayız” dedi. Bu nedenle gençleri uzaya yönlendirmenin tam zamanı olduğunu belirtti.
Rekor Katılımlı IAC Antalya 2026 Daveti
77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC) 2026 Antalya’ya özel vurgu yapan Kıraç, Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yapacağı etkinliğe rekor sayıda bildiri başvurusu yapıldığını açıkladı: Bugüne kadarki en yüksek makale sayısı 7 bin iken, bu sene toplam 8 bin 300 makale alındı, bunların 1.810’u Türkiye’den. Kabul edilen yaklaşık 700 makale arasında lise ve üniversite öğrencileri, hocalar ve enstitülerden katkılar olduğunu söyledi. İTÜ ve TÜBİTAK UZAY’ın öne çıktığını belirtti.
IAC’de ilk kez uluslararası start-up çadırı kurulacağını, öğrencilerin ve gençlerin Lockheed Martin, Boeing, Airbus gibi devlerle tanışacağını ifade ederek tüm katılımcıları 5-9 Ekim 2026 tarihlerinde Antalya’ya davet etti. “10 bin üzerinde katılımcı olacak” dedi.
Ticari Uzay İstasyonları ve Artemis Yaklaşımı
Kıraç, Türkiye’nin ticari uzay istasyonları projelerinde (Axiom, Vast, Voyager) yer alma çabalarını sürdürdüğünü, Artemis Anlaşması’na imza atmanın kolay olduğunu ancak asıl amacın endüstriye iş verilmesi olduğunu söyledi. Savunma sanayi şirketlerinin bu alanda katkı sağlayabileceğini belirtti.
Konuşmasını “Sabırla dinlediğiniz için çok teşekkür ederim” diyerek tamamlayan TUA Başkanı Yusuf Kıraç, uzaydaki rekabetin hızla arttığı bir dönemde Türkiye’nin hem güvenlik hem inovasyon hem de girişimcilik alanlarında kararlı adımlar atması gerektiğini bir kez daha ortaya koydu.
INSECSPACE’2026 Konferansı, uzay teknolojileri, siber güvenlik ve yeni nesil uydu mimarileri alanındaki uzmanları bir araya getirerek güvenlik odaklı inovasyon kültürünü güçlendirmeyi hedefliyor. Konferans, BTK Konferans Salonu’nda düzenleniyor.
