Hatice ŞİMŞEK

Apple, OpenAI ve iki eski çalışanına karşı ticari sırların kötüye kullanıldığı iddiasıyla dava açtı. Reuters’ın mahkeme kayıtlarına dayandırdığı haberine göre Apple, OpenAI’ın yeni nesil tüketici donanımları geliştirme sürecinde şirketin gizli bilgilerine sistematik şekilde erişmeye çalıştığını öne sürerken, OpenAI suçlamaları reddetti. Hukukçular ise davanın teknoloji sektöründe çalışan transferleri ve ticari sırların korunmasına ilişkin önemli sonuçlar doğurabileceğini değerlendiriyor.

ABD merkezli teknoloji devi Apple, OpenAI, şirketin donanım birimi io Products ile eski çalışanları Chang Liu ve Tang Yew Tan hakkında Kaliforniya Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi’nde ticari sırların kötüye kullanıldığı iddiasıyla dava açtı. Reuters’ın haberine göre dava, OpenAI’ın yapay zekâ destekli tüketici cihazları geliştirme çalışmalarını hızlandırdığı bir dönemde geldi.

Mahkeme dosyasında Apple, OpenAI’ın yalnızca eski çalışanlarını işe almakla yetinmediğini, işe alım süreçleri ve tedarikçi ilişkileri üzerinden şirketin gizli teknolojilerine ulaşmaya yönelik planlı bir çalışma yürüttüğünü öne sürüyor. İddialara göre eski Apple çalışanı Chang Liu, görevinden ayrıldıktan sonra şirkete ait dizüstü bilgisayarını iade etmeyerek gizli teknik belgeleri indirdi. Eski Apple yöneticisi Tang Yew Tan’ın ise OpenAI’daki işe alım süreçlerinde adaylardan Apple’ın kamuoyuna açıklanmamış ürünleri, donanım bileşenleri ve tedarik zincirine ilişkin bilgiler talep ettiği ileri sürülüyor.

Apple, söz konusu bilgilerin yeni ürün geliştirme çalışmalarında kullanılmasının şirketin rekabet avantajını zedeleyebileceğini savunuyor. Davanın dikkat çekici yönlerinden biri de OpenAI’ın kısa süre önce Apple’ın eski tasarım şefi Jony Ive’ın kurduğu io Products girişimini bünyesine katarak yapay zekâ destekli donanım geliştirme çalışmalarını hızlandırmış olması.

OpenAI ise Reuters’a yaptığı açıklamada başka şirketlere ait ticari sırlarla ilgilenmediğini, insanların kullanımına yönelik yenilikçi teknolojiler geliştirmeye odaklandığını belirterek iddiaları reddetti. Davanın bundan sonraki aşamasında mahkemeye sunulacak delillerin belirleyici olması bekleniyor.

“Mesleki bilgi ile ticari sır arasındaki ayrım belirleyici olacak”

Konuyu ICT Media’ya değerlendiren Avukat Ahmet Çağrı Kılınç, davanın en kritik noktasının çalışanların sahip olduğu mesleki bilgi ile hukuken korunan ticari sır arasındaki sınır olduğunu söyledi.

Kılınç, bir çalışanın yıllar içinde edindiği deneyim, problem çözme becerisi ve sektörel bilgisinin kişisel birikim olarak değerlendirilmesi gerektiğini; teknik çizimler, kaynak kodlar, kamuoyuna açıklanmamış ürün özellikleri, tedarikçi listeleri ve şirket belgelerinin ise ticari sır kapsamında yer aldığını belirtti. Apple’ın iddialarının yalnızca çalışan transferine değil, somut belge ve cihaz aktarımına dayandığını ifade eden Kılınç, bu iddiaların henüz mahkeme tarafından doğrulanmadığını ve davanın seyrini keşif sürecinde ortaya çıkacak delillerin belirleyeceğini söyledi.

Teknoloji sektöründe çalışan hareketliliğinin artık yalnızca iş hukuku açısından değerlendirilemeyeceğini kaydeden Kılınç, fikri mülkiyet, haksız rekabet ve ticari sır hukukunun da bu süreçte belirleyici hale geldiğini ifade etti. Apple’ın iddialarının doğrulanması halinde OpenAI’ın tazminatın yanı sıra ilgili teknolojilerin kullanımını durdurabilecek ihtiyati tedbir kararlarıyla da karşılaşabileceğini belirten Kılınç, Apple–OpenAI davasının yapay zekâ ve teknoloji sektöründe benzer uyuşmazlıklar açısından önemli bir referans niteliği taşıyabileceğini dile getirdi.

Konuya ilişkin ICT Media’ya açıklama yapan Avukat Ceren Gözüyaşaran  ise davanın yalnızca Apple ile OpenAI arasındaki hukuki uyuşmazlık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Gözüyaşaran, Apple’ın iddialarının mahkeme tarafından doğrulanması halinde davada adı geçen eski çalışanların ticari sırrın haksız şekilde ele geçirilmesi nedeniyle hem hukuki hem de cezai sorumlulukla karşı karşıya kalabileceğini belirtti.

OpenAI açısından ise yalnızca tazminat yükümlülüğünün değil, ihlal edildiği öne sürülen ürün geliştirme faaliyetlerinin durdurulmasına veya ilgili teknolojilerin piyasaya sürülmesinin engellenmesine yönelik tedbir kararlarının da gündeme gelebileceğini ifade eden Gözüyaşaran, bunun şirketin donanım çalışmalarını doğrudan etkileyebileceğini kaydetti.

Davanın teknoloji sektörüne de önemli yansımaları olacağını belirten Gözüyaşaran, büyük teknoloji şirketlerinin rakip firmalardan personel transferi yaparken adayların beraberinde getirdiği bilgi ve belgelerin kaynağını çok daha sıkı denetlemeye başlayabileceğini söyledi. Gözüyaşaran’a göre dava, çalışanların mesleki bilgi ve deneyimi ile ticari sır arasındaki hukuki sınırın yeniden tartışılmasına katkı sunarken, şirketlerin gizlilik yönetimi ve iç denetim mekanizmalarını da daha sıkı hale getirebilir.

Yapay zekâ şirketlerinin donanım alanındaki rekabetini yargıya taşıyan dava, yalnızca Apple ile OpenAI arasındaki hukuki mücadele olarak değil, çalışan transferleri, fikri mülkiyet hakları ve ticari sırların korunmasına ilişkin gelecekteki davalar açısından da yakından takip ediliyor.