Yeni bir araştırmaya göre, yapay zeka odaklı veri merkezlerinin sayısındaki hızlı artış, Avrupa’nın enerji altyapısını zorlayabilir ve kıtanın karbon emisyonlarını önümüzdeki on yıl içinde sekiz katına çıkarabilir.

Fransa’da düzenlenecek Yapay Zeka Eylem Zirvesi öncesinde yayınlanan araştırma, Avrupa’da veri merkezi inşasının hızlanmasının, kıtanın enerji talebinde ciddi bir artışa yol açacağını ortaya koydu. Almanya merkezli sivil toplum kuruluşu Beyond Fossil Fuels, elektrik talebinin 2030’a kadar yüzde 160 oranında artarak 287 terawatta ulaşabileceğini öngörüyor. Bu rakam, İspanya’nın 2022’deki toplam elektrik tüketimini aşacak seviyede.

“Fosil yakıtlara bağlı büyüme iklim krizini derinleştirebilir”

Beyond Fossil Fuels’in uluslararası kurumsal kampanya sorumlusu Jill McArdle, veri merkezlerinin enerji ihtiyacının fosil yakıtlarla karşılanması durumunda iklim krizinin daha da derinleşeceği uyarısında bulundu. McArdle, "Eğer teknoloji şirketleri talepteki artışı iklim hedefleriyle uyumlu hale getirmezse, hükümetler devreye girerek sınırlama getirmeli" dedi.

Enerji talebindeki artış ve emisyon riski

Kuruluş, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve danışmanlık şirketi McKinsey’in verilerini kullanarak dört farklı senaryo üzerinde çalıştı. Araştırmada, veri merkezlerine olan talebin artışı veya azalışı, bu merkezlerin fosil yakıtlar veya yenilenebilir enerji ile çalıştırılması gibi değişkenler değerlendirildi.

Araştırmaya göre, kıtanın enerji talebinin 2030 yılına kadar yarısından fazlası yeni veri merkezlerinden kaynaklanabilir. Ancak tamamen yenilenebilir enerjiye geçiş sağlanabilirse, sektörün karbon emisyonlarını sıfıra indirebileceği belirtiliyor.

Bazı ülkelerde veri merkezlerinin enerji tüketimi hızla artıyor

Veri merkezleri şu anda Avrupa’nın toplam elektrik talebinin yaklaşık %3’ünü oluşturuyor. Ancak tüketim her ülkeye eşit dağılmıyor. 2024’te yayınlanan ayrı bir araştırmaya göre, İrlanda’daki veri merkezleri ülkenin toplam elektrik tüketiminin %21’ini, Hollanda’dakiler ise %5,4’ünü oluşturuyor.

Teknoloji şirketleri emisyonları azaltma taahhüdü veriyor

Dünya Ekonomik Forumu’nda (WEF), büyük teknoloji şirketleri emisyonları azaltmak için yenilenebilir enerjiye geçiş, atık yönetimi, buharlaştırma sistemleri ve sürdürülebilir malzeme kullanımı gibi çeşitli adımlar atacaklarını açıkladı.

Google’ın çatı şirketi Alphabet, 2030’a kadar veri merkezlerini tamamen karbonsuz enerjiyle çalıştırmayı hedefliyor. Microsoft, veri merkezlerinde yangına dayanıklı hibrit kereste gibi çevre dostu malzemelere yöneliyor.

AB’den şeffaflık hamlesi

Avrupa Birliği, 2024 yılında Enerji Verimliliği Direktifi’ni (EED) güncelleyerek veri merkezi işletmecilerinin yılda iki kez enerji tüketimi ve emisyon bilgilerini paylaşmasını zorunlu hale getirdi. Ancak Beyond Fossil Fuels yetkilileri, veri merkezlerinin gerçek enerji tüketimi ve teknoloji şirketlerinin emisyon azaltma taahhütleri konusunda daha fazla şeffaflığa ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.