Eğitim sadece okulda değil; evde, sokakta, çalışma hayatında, arkadaş ortamında ve hatta teknolojik araçlarla bile devam eder. Öğretim ise; çoğu zaman okullarda gerçekleşen, belirli kurallar ve planlar çerçevesinde yürütülen daha dar kapsamlı bir süreçtir. Öğretim, bireye matematik, tarih, fen bilimleri gibi konularda belirli bilgi ve becerileri kazandırmayı amaçlar. Bu nedenle öğretim, eğitimden daha yapılandırılmış ve daha akademik bir süreçtir. Kısaca eğitim insanın tüm hayatını kapsayan geniş bir süreç, öğretim ise bu sürecin okul merkezli bölümüdür.

 

Hayatımız boyunca sürekli bir öğrenme süreci içinde oluruz. Ailede başlayan, okulda devam eden ve yaşamın her alanına yayılan bu süreç, genellikle “eğitim” ve “öğretim” kavramlarıyla anlatılır. Çoğu zaman bu iki kavram birbiri yerine kullanılsa da aslında anlam ve kapsam bakımından önemli farklılıklar taşırlar. Eğitim daha geniş bir kavram iken, öğretim onun içinde yer alan daha planlı ve belirli yönleri olan bir süreçtir.

Eğitim; insanın hayatı boyunca hem bilgisel hem de duygusal, sosyal ve ahlaki yönden gelişmesini sağlayan tüm süreçlerin genel adıdır. Bir insanın davranışlarının şekillenmesi, çevresiyle sağlıklı ilişkiler kurması, toplumsal kuralları öğrenmesi, sorumluluk bilinci kazanması ve iyi bir insan haline gelmesi hep eğitimin bir parçasıdır. Eğitim sadece okulda değil; evde, sokakta, çalışma hayatında, arkadaş ortamında ve hatta teknolojik araçlarla bile devam eder. Öğretim ise; çoğu zaman okullarda gerçekleşen, belirli kurallar ve planlar çerçevesinde yürütülen daha dar kapsamlı bir süreçtir. Öğretim, bireye matematik, tarih, fen bilimleri gibi konularda belirli bilgi ve becerileri kazandırmayı amaçlar. Bu nedenle öğretim, eğitimden daha yapılandırılmış ve daha akademik bir süreçtir. Kısaca eğitim insanın tüm hayatını kapsayan geniş bir süreç, öğretim ise bu sürecin okul merkezli bölümüdür.

İnsanlar binlerce yıldır bilgi edinmiş, bunu başkalarına aktarmış ve her kuşakta yeni öğrenme yöntemleri ortaya çıkmıştır. Antik dönemlerde eğitim daha çok aile ve toplum içinde gerçekleşirken, okullaşma arttıkça öğretim kavramı ön plana çıkmıştır. Bu kapsamda geçmişte yaşanan süreçlerde olduğu gibi gelecekte de iki kavrama dair değişimler mümkün olacaktır. Çünkü günümüzde herhangi bir konuda yaşanabilecek dönüşümler kaçınılmaz hale gelmiştir. Bahse konu kavramların birçok farklılığı bulunmasına rağmen en temel fark amaçlarıdır. Kısaca eğimin amaçlarına baktığımızda;

• Bireyin kişisel gelişimini desteklemek,
• Ahlaki, sosyal ve duygusal yönden gelişmeyi teşvik etmek,
• Topluma uyum sağlayan bireyler yetiştirmek,
• Kültürel değerleri kuşaktan kuşağa aktarmak ve
• Özgüven, iletişim becerisi ve sorumluluk bilinci kazandırmak olduğunu görmekteyiz.

Eğitim, insanı tüm yönleriyle geliştirmeyi amaçladığı için sadece bilgi aktarımı değil karaktere, davranışlara ve yaşam becerilerine de yöneliktir.

Öğretimin amaçlarına kısaca baktığımızda ise;

• Öğrencilere belli konularda bilgi öğretmek,
• Temel becerileri (okuma, yazma, problem çözme vb.) kazandırmak,
• Öğrenciyi sınavlara ve akademik başarıya hazırlamak ve
• Müfredatta belirtilen hedeflere ulaşmak olduğunu söyleyebiliriz.

Yukarıda yer alan amaçlar çerçevesinde öğretimin hedefleri ölçülebilir ve kısa sürece değerlendirilebilmektedir.

Eğitim ve öğretimin süreçleri de birbirinden farklıdır. Eğitim sürecinde planlı ya da plansız olan esnek bir durum söz konusudur. Her yaşta ve her ortamda gerçekleştirilebilen eğitim süreçleri farkında olunmadan bile gerçekleşebilir. Ayrıca eğitim duygusal, sosyal ve kültürel yönleri de içerir. Öğretim sürecinde ise planlı bir müfredat söz konusudur. Gerçekleştirildiği yerler belli ve genellikle okul ortamındadır. Öğretmen, konu ve yöntem düzenli olup sonuçlar da ölçülebilirdir.

Günümüze gelindiğinde teknoloji, internet ve dijital araçlar sayesinde öğretim yöntemleri büyük ölçüde değişmiştir. Online dersler, akıllı tahtalar, dijital müfredatlar ve yapay zeka destekli öğrenme araçları öğrenimi daha erişilebilir hale getirmiştir. Ancak eğitim hala insan ilişkilerine, değer aktarımına ve sosyal-duygusal gelişime dayanır. Bilgiye ulaşmak artık çok kolay olsa da bilgiyi nasıl kullanacağımız, nasıl davranacağımız, nasıl doğru karar vereceğimiz gibi konular eğitimle şekillenir. Bu nedenle günümüzde öğretim daha teknik bir hale gelirken, eğitim daha da önemli bir alan haline gelmektedir. Toplumların geleceğini belirleyen de bu iki sürecin dengeli yürütülmesidir.