Kamu kurumlarından özel sektöre, teknoparklardan bağımsız girişimcilere kadar hepimize önemli görevler düşmektedir. Türk Cumhuriyetleri arasındaki bu potansiyeli gerçeğe dönüştürmek, sadece bir fırsat değil, aynı zamanda ortak geleceğimize karşı sorumluluğumuzdur. Herkese görev düşen bu konuda, çalışmalarımıza şimdiden başladık. Türkiye ve Kırgızistan’dan firmaları ortak bir gelecek için aynı zeminde buluşturmak üzere tüm enerjimizi sarfetmeye hazırız!

Türkiye ve Türk Cumhuriyetleri arasındaki köklü bağlar, günümüzde stratejik iş birlikleriyle çok daha güçlü bir zemine taşınıyor. Bu kardeşlik vizyonunun en önemli duraklarından biri olan Kırgızistan’ın, ülkemizden ve Türk firmalarından beklentilerini yerinde gözlemlemek amacıyla; iki ülke firmaları arasındaki iş birliklerini arttırmak amacıyla Hizmet İhracatçıları Birliği (HİB) ve Bilkent CYBERPARK iş birliğiyle bölgeye kapsamlı bir ziyaret gerçekleştirdik. Ortak kültürel mirasımızı ortak bir gelecek hedefine dönüştürmeyi amaçlayan bu seyahatimizde, Kırgızistan’ın teknolojik dönüşüm sürecindeki ihtiyaçlarını ve Türk iş dünyası için sunduğu fırsatları bizzat tecrübe etme imkânı bulduk. Ziyaretle ilgili gözlemlerimi siz değerli okurlarımızla kısaca paylaşmak istiyorum:

Başkent Bişkek’te gerçekleştirdiğimiz temaslarımızın ilk ayağında, Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi Rektörlüğü’nü ziyaret ettik. Misafirperverliklerinden dolayı Sayın Rektörümüz Prof. Dr. Alpaslan Ceylan ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Kamalbek Karımşakov’a teşekkürü bir borç biliyoruz.

15-19 Haziran 2026 tarihlerinde Hizmet İhracatçıları Birliği ve Bilkent CYBERPARK iş birliğiyle Türkiye-Kırgızistan İş Forumu gerçekleştirilecek. Manas Üniversitesi’ni ziyaret sırasında, Kırgızistan ile Türkiye arasında muhtemel iş birliği konu başlıklarını da istişare etme imkânı bulduk. Sayın Rektör, Rektör Yardımcısı ve sohbet etme fırsatı bulduğumuz ekipten aldığımız veriler doğrultusunda; Kırgızistan genelinde özellikle Dijitalleşme, Siber Güvenlik ve Yapay Zeka temelli teknoloji ihtiyaçlarının olduğu bilgisini edindik.

Üniversite ziyareti sonrasında, Kırgızistan High Tech Park Genel Müdürü Azis Abakirov ile kurum yerleşkesinde bir araya geldik. Genel bir değerlendirmenin yapıldığı toplantıda; Kırgızistan’ın coğrafi konumu sebebiyle, özellikle Rusya ve Çin pazarına iki ülke firmalarının birlikte hareket ederek girebileceği; bunun yanı sıra Kırgızistan pazarında Bulut Bilişim (Cloud), Finans, Yapay Zeka ve Sağlık alanındaki yazılım teknolojileri konularında iş birlikleri gerçekleştirilebileceği hususunda bilgiler edindik.

Türkiye-Kırgızistan iş birliği ile 5 milyar dolarlık bir ticaret hedefi bulunmaktadır. Kırgızistan’ın da dijitalleşme alanında kapsamlı çalışmalar yürüttüğünü ve bu kapsamda Türk firmalarıyla bir araya gelmek adına gerçekleştirilecek forumun kritik önemde olduğunu belirten Kırgızistan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Temir Sariev, özellikle Fintech ve Sigorta sektörlerine odaklandıklarını bildirdi. Odaya bağlı sanayi kuruluşlarına duyuru yaparak Hizmet İhracatçıları Birliği öncülüğünde yapılan etkinliği ellerinden geldiğince destekleyeceklerini belirten Sayın Sariev’e, destekleri ve nazik daveti için teşekkür ediyoruz.

Kırgızistan Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı Bakan Yardımcısı Zhanibekov Ulukbek Toktosunovich, Türk firmalarıyla 2000’li yıllarda başlatılan çalışmalar sekteye uğrasa da amaçlarının bu iş birliklerini tekrar canlandırmak olduğunu ifade etti. Türk firmalarının projelerinde sergilediği yüksek kalite standartlarından dolayı; Yol Yapım Firmaları, Akıllı Şehir Teknolojileri, GPS ve CBS firmaları ile başta araç takip olmak üzere, araç hacim ölçümlerini de gerçekleştirebilecekleri teknolojilerle ilgilendikleri bilgisini verdi. Gerçekleştirilecek foruma Kırgızistan Ulaştırma ve Haberleşme Bakanlığı adına Dijitalleşme Dairesi Başkanlığı katılım sağlayacak.

Forum hazırlıkları kapsamında bir diğer görüşmemizi Kırgızistan Dijital Kalkınma Bakanlığı Bakan Yardımcısı Azizbek Pirmatov ile gerçekleştirdik. Sayın Pirmatov, bakanlık olarak tam destek vereceklerini; kamu hizmetlerinin dijitalleşmesi, bankacılık ve e-devlet sektöründe faaliyet gösteren firmalarla görüşmek istediklerini belirtti.

Bilim, Yükseköğretim ve İnovasyon Bakanı Gulzat Isamatova’ya, yoğun gündemine rağmen heyetimizi kabul ettiği ve etkinliğe gösterdiği ilgi için teşekkür ediyoruz. Etkinliğin açılışında firmalarımızla bizzat bir araya gelmek istediğini belirten Sayın Isamatova; Siber Güvenlik, Dron Teknolojileri ve Yapay Zeka alanında faaliyet gösteren kurum ve firmalarla özellikle görüşmeyi hedeflediğini vurguladı.

Bilişim sektöründeki son ve en önemli durağımız Kırgızistan Cumhurbaşkanlığı Kabinesi Siber Güvenlik Koordinasyon Merkezi oldu. Siber güvenlik konusunda Türk firmalarla buluşmak isteyen merkez yetkilileri; kabullerin Siber Güvenlik Merkezi’nde yapılmasını, katılımcı firmaların ürünlerine ilişkin sunumlarını POC (Kavram Kanıtlama) odaklı gerçekleştirmelerini ve nihai iş birliği durumunda ürünlere ilişkin mentorluk/danışmanlık beklediklerini ifade ettiler. Siber Güvenlik Merkezi, kamu kurumları ve bankalar için siber güvenlik alanında sadece yazılım değil, yazılım ve donanım üreticisi firmalarla çalışmak istiyor.

Bilişim sektöründeki görüşmelerimizin yanı sıra telekomünikasyon sektörünü de ziyaret etme imkânımız oldu. Ülkenin en büyük operatörü konumundaki Kırgız Telekom ile gerçekleştirdiğimiz toplantıda; kurumun sadece resmi operatör olarak değil, aynı zamanda Kırgızistan İçişleri Bakanlığı’na ait projeleri de yürüttüğü bilgisini aldık. 2030 yılına kadar Kırgızistan’da hayata geçirilecek projelerin Kırgız Telekom tarafından icra edileceğini ve bu süreçleri Türk firmalarıyla paylaşmaya açık olduklarını belirten yetkililer; özellikle Akıllı Şehir Uygulamaları, Veri Analizi ve Veri Analitiği hususlarıyla yakından ilgilendiklerini hem yazılım hem de donanım çözümlerine ihtiyaç duyduklarını bildirdiler.

Ülkenin ikinci büyük kamu mobil operatörü olan SKY Mobile (Beeline Kırgızistan) ile gerçekleştirdiğimiz toplantıda, kurumun Orta Asya’da faaliyet gösteren yapısının kamulaştırılarak kamu mobil operatörü haline geldiği bilgisini aldık. Altyapı yenileme ve geliştirme alanında Türk firmalarıyla görüşmek öncelikleri arasında yer alıyor. Sayın CEO; yeni anlaşmaların arefesinde olduklarını, forum tarihinin çok doğru bir zaman dilimine denk geldiğini ve sözleşme yenileme aşamasında öncelikli olarak Türk firmalarıyla görüşüp yeni sözleşmelere dahil edebileceklerini belirtti.

Görüşmelerimizin oldukça verimli geçtiği bu seyahatte ayrıca; Kırgızistan Maliye Bakanlığı, Kırgızistan Yazılımcılar Derneği, TÜKİD (Türk Kırgız İş adamları Derneği) ve Kırgızistan Ulusal Kanalı ile de görüşmeler yaptık.

Öne çıkan ortak talepleri özetleyecek olursak:

Siber güvenlik, Kırgızistan’ın çözülmesi gereken en büyük öncelikleri arasında yer alıyor. Dijitalleşme ve yapay zekâ ürünleri ile ülkenin dijital dönüşüm noktasında desteğe ihtiyaçları var. Bankacılık, sigortacılık, yenilenebilir enerji, su yönetimi (kritik seviyede), hukuk yazılımları, Uydu ve Gözlem Sistemleri, Akıllı Şehir Uygulamaları, Veri Analizi/Analitiği, Kriminal İstihbarat Teknolojileri, Pen-Test (Sızma Testi), Güvenlik İzleme Teknolojileri, Siber Güvenlik Analiz Firmaları ve Ağ Güvenliği ürünleri, en çok talep gören teknolojiler olarak öne çıkıyor.

Türkiye-Kırgızistan İş Forumu gibi etkinlikler, sadece ticari birer buluşma değil; Türk dünyasının ekonomik entegrasyonunu güçlendiren ve "İşte Birlik" vizyonunu gerçeğe dönüştüren stratejik köprülerdir. Bu vizyonun hayata geçmesi, Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi ile dilde ve fikirde yakaladığımız birlikteliği ekonomik sahada da somut başarılara dönüştürmemize bağlıdır.

Bu hedef doğrultusunda, kamu kurumlarından özel sektöre, teknoparklardan bağımsız girişimcilere kadar hepimize önemli görevler düşmektedir. Türk Cumhuriyetleri arasındaki bu potansiyeli gerçeğe dönüştürmek, sadece bir fırsat değil, aynı zamanda ortak geleceğimize karşı sorumluluğumuzdur. Herkese görev düşen bu konuda, çalışmalarımıza şimdiden başladık. Türkiye ve Kırgızistan’dan firmaları ortak bir gelecek için aynı zeminde buluşturmak üzere tüm enerjimizi sarfetmeye hazırız!