AR-GE DEN TİCARİLEŞMEYE ICT SEKTÖRÜNDE DESTEK VE TEŞVİKLER

Dengeli, planlı ve sonrasında izlemeli yönetim biçimi, ARGE sürecinde güven sağlamaktadır. Asıl sorumluluğun ürün yönetiminde bulunması, projenin bütün boyutları ile ele alınması kazanıma inancı arttıracaktır. Acele olarak ön değerlendirilme yapılmadan pazara sunulan çözümlerde başarısızlığı ARGE eksikliğine sığınarak, aramak kesinlikle haklı bir sebep olmayacaktır. Hedefin doğru tespit edilmemiş olması, yanlış doğrultuda hassas nişan alınmasına rağmen ihtiyacı ıskalama ile sonuçlanacaktır.

 

Bilim Teknoloji ve Yenilikçilik Yapısı.

Yukarıdaki yansıda yeni ürün araştırma ve geliştirme ortamının çerçevesi bulunmaktadır. Kavramsal yapıdan başlayarak yeni ürünlerin ticari başarısına kadar olan süreci açıklamaya çalıştım. Sistemin her aşamasında sağlanan farklı programların ayrıntıları kuruluşların sitelerinde yer almaktadır.

Kar/Zarar ve Kaynak Tahsisi.

Benim asıl değinmek istediğin konu ise AR-GE sistemini yakından ilgilendiren yenilikçilik düzeninin nasıl tasarlanacağı olacaktır.

Öncelikle işletmelerin kar/zarar tablolarında değinilecek konu elbette öncelikle bürüt karlılık olacaktır. İşletmelerin verimliliği, ürün birim fiyatı neticesinde, toplam satışlar ile satışların maliyeti arasındaki farkı, ne kadar geniş olduğu ile ifade edilmektedir. İki rakam arasındaki ayrılık dönem giderlerine ne kadar kaynak tahsisi yapılacağı ile doğru orantılıdır. Dönem giderleri içinde yer alan ARGE bütçesinin satışlara oranı bu nedenle dikkatle değerlendirilmelidir.

Nasdaq ortalamalarına göz atacak olursak teknoloji şirketlerinin brüt karlılığı %65-%80 bandında hareket etmektedir. Diğer yandan perakende ve e-ticaret alanında faaliyette bulunan firmaların, brüt karlılık oranları, %20-%45bandı aralığında ciddi biçimde rekabetçi bir ortamda yer almaktadır.

New York Borsasında (NYSE) göz atılacak olunursa imalat sektörünün %24-%35 brüt karlılıkla devamlılıklarını sürdürdükleri rakamlara yansımaktadır.

Sayıların ifade ettiği gibi FAVÖK oranı ile ARGE kaynak tahsisi arasında doğrudan bir bağlantı bulunmaktadır. Rekabetçiliği haklı olarak sağlıkla sürdürebilmenin anahtarı katma değeri yüksek ürünler geliştirmekte aranmalıdır.

Peki, nasıl oluyor da bazı ülkelerde ve sektörlerde işletmeler FAVÖK oranı temelinde kayda değer yaratabilmektedirler?

Bu sorunun cevabını sadece ARGE içinde aramamak daha doğru olur kanısındayım. Süreci daha ilk aşamadan itibaren irdelemek etkili ve sağlam sonuçlara erişilmesine yardımcı olacaktır.

Fikirler-İhtiyacın Tespiti.

Sanıldığından çok daha kıymetli bilgilerin kapsamında, titizlikle hazırlanacak iş planı kaçınılmazdır. Uz görünün beslediği pazar ve müşteri ihtiyaçlarının şartları zorlayarak ortaya konulması ve tartışılması görev olarak anlaşılmalıdır. Ürün geliştirme süresinde tez zaman içinde değişecek koşullarla başa çıkmak için ileri görüşler dikkate alınmalıdır. Yenilikçi ürününün uzun dönem sağlayacağı karlılığın ve nakit akışının özenle hazırlanması ilk adım olacaktır.

Aslında mesele kapsamlı bir planlama aşamasını tanımlamaktadır. Yatırımların her iklimde kıt kaynaklardan sağlandığı göz önünde tutulmalıdır. Kaynakların, alan durumuna bağlı olarak, yatırım geri dönüş süreleri (ROI) hesaplaması bu bakımdan bir zorunluluktur.

Karşı tez olarak, böylesi kapsamlı bir çalışmanın pazara doğru ürünü zamanında sunmakta yetersiz kalacağıdır. Mademki her şey biliniyor o zaman yeni ürünün sahada fark yaratması nasıl beklenecektir? Hedefe tam isabetli tasarımı gerçekleştirmek için hız ve çeviklik sürekli gündemde yer almalıdır.

Doğrudur ancak dengeli, planlı ve sonrasında izlemeli yönetim biçimi, ARGE sürecinde güven sağlamaktadır. Asıl sorumluluğun ürün yönetiminde bulunması, projenin bütün boyutları ile ele alınması kazanıma inancı arttıracaktır. Acele olarak ön değerlendirilme yapılmadan pazara sunulan çözümlerde başarısızlığı ARGE eksikliğine sığınarak, aramak kesinlikle haklı bir sebep olmayacaktır. Hedefin doğru tespit edilmemiş olması, yanlış doğrultuda hassas nişan alınmasına rağmen ihtiyacı ıskalama ile sonuçlanacaktır.

Yine Nasdaq örneğinden hareket ederek, ARGE kaynak tahsisinde satışların Kobilerde %6.4-%7.4 Büyük İşletmelerde ise %13-%18 oranında olduğudur.

ARGE Kaynak Dağılımı.

Yenilikçi ürünlerin ticarileşme başarısı, ARGE kaynaklarının işletmenin amaçları doğrultusunda dağılımı ile ölçülmelidir. Yukarıdaki yansıda konu alakalı görsel örnek oranları göstermektedir. Örnekte ARGE ayrılan kaynağın satışların %5 oranında bulunduğu varsayılmıştır. Unutulmaması gereken başlığın, konu edilen ARGE oranlarının sadece bir yıl için geçerli örnekler olduğudur.

Ayrıca not olarak yönetiminde bulunduğum ARGE bölümünde 25m$ olarak belirlenmiş olan bütçenin %10 oranının tamamen mavi gökyüzü (Blue Sky) projelerine ayrılmış olmasıdır. 22.5m$ doğrudan pazara yönelik, 2.5 m$ ise yeniliklerin araştırılması için tahsis edilmekteydi.

İşletmenin pazar sahnesindeki yeri itibari ile yıllık dönem kaynak matrisi üzerinde çeyrek kutucuklarında değişik stratejiler uygulanabilir.

A-Şimdiki Ürün – Şimdiki Pazar

Sahada kullanımı devam eden, henüz yaşam ömrünün sonuna erişmemiş ürünler. Devamlılığı sağlamak, rekabetçiliği pazarlama yöntemleri ile sürdürmek. Dolayısıyla %5 ARGE kaynağı harcayarak, istek olursa, pazar payına katkı sağlar, düşüncesine dayandırılan ödenek. Satış bölümünün yetkisi ile mümkün olduğunca az değişiklik ile ürünü yaşatabilmenin etkin yönetimi.

B-Şimdiki Ürün – Yeni Pazar

Ürün İdaresinin gözetiminde, pazarlama ve satış ekipleri ile kapsamlı analiz neticesinde bugünkü, güncel ürünleri yeni pazarlarda konumlandırmak. Tamamen farklı bir ülkeye giriş olabileceği gibi bambaşka bir pazar diliminde var olmanın çabalanması olarak açıklanabilir.

Beraberinde riskleri de barındıran yöntemin hakkını verebilmek için ARGE kaynaklarının %35 oranının aktarılması değerlendirilmelidir. Yeni pazarda tutunmanın bedeli, ürünlerin uyumluluğu, tanıtımı ve desteği için hesaplanmalıdır. Pazar dinamikleri, akışkanlık yaklaşımı ile mevcut oyuncular incelenerek pazara giriş ve kalıcılık planlanmalıdır.

C-Yeni Ürün – Şimdiki Pazar

Şimdiki pazarda, oyuncular arasında, nasıl yerleşildiği dikkate alınarak karar verilmesi gereken durumdur. ARGE kaynak payı en yüksek olarak %45 oranı şartlara göre hareketlilik gösterebilmektedir. Dolayısıyla bütün boyutları ile ele alınmış planın eksiksiz icrası kritiktir. Yeni ürüne zemin hazırlamak üzere pazar akışkanlık değişikliği zorlayıcı bir unsur olarak çözülmesi gerekebilir. Ancak yeni ürünü müşteri ile buluşturma sisteminin mevcut hali ile geçerli olması kolaylık sağlayacaktır.

D-Yeni Ürün – Yeni Pazar

İşletmenin ARGE kaynaklarının %15 oranında bu alana bağlanması duyarlılık gerektirmektedir. İşletmenin olgunluk seviyesi, pazar hikâyesi ve müşteri yelpazesi başta olmak üzere tamamının ilmik ilmik çalışılması kaçınılmazdır. İş planının, güvenilir, derli toplu, en derin ayrıntılarının özenli, eksiksiz, pürüzsüz onaylanması, daha sonra yaşanabilecek pişmanlıkları önceleyecektir.

ARGE desteklerinden en etkili yararlanılacak bölgenin, işte bu kutucukta yer alan projeler olacaktır. Tedirginliği gidermek açısında, hem farklı bir açıdan, dış gözlem alınacak, hem de işletme giderlerine katkı sağlanacaktır.

Sonuç

Uzun yıllar ARGE sürecine ile uğraşmış ve 400 kişiye ulaşan bir bölümü yönetmenin gururunu taşıyan bir yönetici olarak dikkatinizi çekmek istediğim başlıklar şu şekilde olabilir.

1-Çok düzgün hazırlanmış, ta sonu görünün sağlam bir iş planı elmezdir.

2-Uçtan uca bütün ayrıntıları düşünülmüş hareket planı hazırlanmalı, gözden geçirilmeli, onaylanmalı ve sıklıkla, dikkatlice takip edilmelidir. Gerekirse rota değişikliği yapılabilmelidir.

3-ARGE desteği alınmadan proje tamamlanamaz yanlış bir düşüncedir.

4-ARGE desteğinden projeyi hızlandırmak ve işletmeye nefes aldırmak amacıyla faydalanılmalıdır.

Yenilikçilik peşinde, kalın sağlıcakla

İcrayı San’at Eyle