Lojistik, tedarik zinciri ve nakliye yönetiminin ayrılmaz bir parçasıdır. Her geçen gün iş hacminin daha da artması beklenen lojistik sektörü gereksiz harcamalar, verimsiz uygulamalar, kargo suçları gibi sebeplerden dolayı önemli ölçüde kar kayıpları ile yüzleşmek zorunda kalmaktadır. Evraklardaki en küçük bir eksikliğin bile ürün tesliminde gecikmeye ve memnuniyetsizliğe sebep olabildiği, son derece karmaşık yapılardaki operasyonlar, değişik coğrafi konumların da hedef pazarlara dahil edilmesi sonucu; farklı dağıtım seviyeleri, çok sayıda evrak ve fatura prosedürlerinin iş akışına eklenmesi ile beraber şeffaflığın kaybolduğu, anlaşmazlıkların ortaya çıktığı kontrol edilmesi zor yapıların oluşmasına neden olabilmektedir.
Türkçe’de “Blok Zinciri” olarak da adlandırılan Blockchain, Bitcoin sayesinde tanınmış olan ve şifrelenmiş işlem takibini sağlayan bir veri tabanı olarak belirtilebilir. Sisteminin güvenirliği sayesinde kullanımının da giderek yaygınlaştığı Blockchain teknolojisi, Bitcoin dışında; lojistik yönetimi, para transferleri, ödeme işlemleri, dijital kimlik, alım- satım platformları, dijital kimlik, oylama, doküman yönetimi, dijital pasaport, vergi sistemi, sosyal güvenlik sistemi vb. gibi farklı alanlarda yoğun bir şekilde kullanılabilmektedir. Özellikle gıda sektöründe besinlerin güvenliğine dair tedarik zinciri incelemelerinde, deniz taşımacılığında, yüklerin gemiye yüklenmesi ve gemide taşınması gibi süreçlerde maliyet ve zamandan tasarruf etme amaçlı ihtiyaçlara çözüm olarak işletmeler tarafından geniş ölçüde yararlanılmaktadır.
Blockchain teknolojisi, lojistik operasyonunda teslimat sürecini iyileştirmek isteyen işletmeler için; ürünlerin transferi sırasındaki her işlemi izleme, kaydetme, tedarik zinciri engellerini azaltma, analiz ve stratejik planlama ile beraber üretkenliği ve satışları arttırma yeteneğini işletmelere vermektedir. Ayrıca işletmeler Blockchain teknolojisi kullanarak yanlışlıkların ve sahtekarlığın önüne geçip, tedarik zincirlerinin şeffaflığını ve verimliliğini artırabilir, evrak işlerini kısaltabilir, anlaşmazlıkların önüne geçerek masraflarını azaltabilir ve benzer birçok sorunun çözümünde bu teknolojiden yararlanabilirler.
Blockchain teknolojisi, ayrıca tedarik zinciri boyunca değişikliklerin etkin bir şekilde izlenmesini de sağlamaktadır. İşletmeler tüm süreci- neyin değiştiğini, nedenini, değişiklikleri kimin ve ne zaman yaptığını- izler ve kaydeder. Uçtan uca nakliye sürecini kontrol edebilmek ve tedarik zinciri verimliliğini arttırmak için de kullanılan Blockchain teknolojisi sevkiyatın nerede olduğunu, konteynırın durumunu ve tahmini varış zamanı ile ilgili güncel bilgileri, zincire dahil olan tüm taraflarla paylaşabilmektedir. Filodaki kamyonlar gibi bireysel araçların performansını bile tek tek kontrol edebilen Blockchain teknolojisi, zamanında teslim alma, zamanında teslimat vb. dahil olmak üzere belirli taşıyıcıların geçmiş performansını kaydedebilmektedir. Bu veriler, işletmelerin daha iyi kararlar almasına ve nihayetinde tedarik hattını iyileştirmesine yardımcı olmaktadır.
Şeffaflığı ve güvenliği artıran temel fonksiyonlara sahip Blockchain teknolojisi matematiksel bir parmak izi özelliği de taşımaktadır. İşletmeler, güvenliği üst seviyeye taşıyan bu alt yapı sayesinde işletmelerin karlılıklarında büyük düşüşlere neden olabilecek kargo dolandırıcılığı ve hırsızlık sorunları gibi minimum seviye indirilebilir ve ürünleri sorunsuz bir şekilde karşı tarafa aktarılmasını sağlayabilmektedir. Örneğin, mallara erişmek için, teslim alma veya teslimat için devlet tarafından onaylanmış fotoğraflı kimlikleri zorunlu kılmak gibi ayrıntılı kurallar Blockchain sistemine dahil edilebilmektedir.
Sistem üzerinde herhangi bir değişiklik yapılmasının neredeyse imkânsız olduğu yapı, herhangi bir müdahale olması durumunda tehlike sinyalini otomatik olarak ilgili kişilere bildirme özelliğine sahiptir. Veriler kimin ne zaman ve ne yaptığına ilişkin bilgilerle birlikte saklanabilmektedir. Erişimi olan kişiler; bu defteri, malları ve şu anda ürünlere kimin sahip olduğuna dair bilgileri kolayca takip edebilmektedirler.
Blockchain teknolojisi, izlemeleri otomatikleştirmek ve daha da iyi sonuçlar elde etmek için diğer teknolojilerle de kolayca entegre edilebilmektedir. İşletmeler sevkiyat sürecindeki her adım hakkında doğru veriler elde etmek için blok zincirini, IoT izleme teknolojisiyle birlikte kullanabilirler. Böylece, müşterinim hasarlı bir ürün alması durumunda, hasarın ne zaman ve nerede meydana geldiğini ve hangi sürücünün sorumlu olduğunu kolayca kontrol edebilirler. Aynı zamanda blok zinciri, sıcaklık ve diğer çevresel faktörleri kaydetmek için farklı sensörler ile etkileşime geçebilmektedir. Sonuç olarak işletme, taşıma sırasında gıdanın kalitesini ve durumunu kolaylıkla gözlemleyebilmekte ve gıdaların güvenliğini dünyanın herhangi bir noktasında sürekli kontrol altında tutabilmektedirler.
Belgelerdeki bir eksikliğin bile teslimat aşamasında büyük sorun yaratabileceği ürünlerin sevkiyat detayları, varış yeri, miktar ve taşıma yönergeleri dahil olmak üzere tüm önemli bilgileri içeren konşimento, iniş faturaları gibi dokümanlar, hataya neden olabilecek manuel işlemlere maruz kalmadan dijital ortamda başarı ile yayınlanabilir, aktarılabilir ve alınabilirler.
Teknoloji üzerindeki dijital ve kendi kendini yürütebilen sözleşmeler, tedarik zinciri boyunca işlemleri otomatikleştirmeye ve işletmelerin işlemleri anında tamamlanmasına olanak tanımaktadır. Dijital akıllı sözleşmeler, fonlar, notlar vb. gibi gerekli tüm bilgilerle beraber programlanmıştır. Örneğin, dijital akıllı sözleşme, malların sevkiyatını gösteren belgelerin doğrulanmasından sonra belirli bir miktarda fonu serbest bırakabilir, eşyanın velayetinin değiştiğini gösteren gerekli belgeleri sağladığında ise ödeme otomatik olarak yapılabilmektedir.
Lojistik ve taşımacılık işinde tamamen devrim yapma gücüne sahip olan Blockchain Teknolojisi; uçtan uca iş süreçlerini iyileştirmeyi düşünen, idari faaliyetlerini otomatikleştirmek ve şeffaflığı artırmak isteyen, lojistik süreçleri düzene sokma ve tedarik zincirlerini daha verimli hale getirme planları olan işletmeler için özellikle yapay zeka ve IOT teknolojileri ile beraber kullanıldığında işletmeleri farklı bir boyuta taşımayı vaat ediyor.
