ICT Media
Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde ve TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) koordinesinde gerçekleşecek olan 4. Ulusal Antarktika Bilim Seferi heyeti İstanbul Havalimanı'nda düzenlenen törenle uğurlandı.
Törende konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, Antarktika'ya düzenlenecek 4. Ulusal Bilim Seferi kapsamında 24 kişilik sefer ekibinin uzun, heyecanlı ve meşakkatli bir yolculuğa çıkacağını söyledi. Antarktika kıtasının herhangi bir ülkenin yönetimi altında olmadığını hatırlatan Varank, kıtanın idaresi, Antarktika Anlaşması'na üye danışman ülkelerin oylarıyla yürütüldüğünü söyledi. Türkiye’nin 1995 yılında gözlemci statüsüyle anlaşmaya taraf olduğunu belirten Varank, “2017 yılından bu yana çalışmalarına hız verdik. Öncelikle, Antarktik Araştırmalar Bilimsel Komitesi'ne üye olduk. Antarktika Çevre Koruma Protokolü'nü kabul ettik. Hepsinden daha da önemlisi, her yıl kesintisiz bir şekilde bilim seferleri düzenlemeye başladık. Bu sayede, literatüre kazandırdığımız bilimsel yayınların yanı sıra birçok bilimsel çalışmanın yayın hazırlıkları da sürüyor. Geçen sene kıtadaki geçici bilim yerleşkemizi kurduk. Dolayısıyla bu seferde, Antarktika’ya misafir değil, adeta ev sahibi olarak gidiyoruz." dedi. Varank, geçici üssün 1 ay süreyle araştırmacılara hizmet vereceğini, sefer ekibinin yer bilimleri, canlı bilimleri ve deniz bilimleri alanında olmak üzere 3 ana kategoride 15 proje yürüteceğini bildirdi. Yürütülecek projelerden önemine değinen Varank, "Antarktika'ya kuracağımız 3 farklı Küresel Seyir Uydu Sistemi sayesinde konum doğrulaması yapabileceğiz. Ayrıca, sistemlerimizden birisi doğrudan uluslararası ağa dahil edilecek. Atacağımız bu adımla, İngiltere ve Amerika'yla da iş birliğimiz başlamış olacak. Deniz tabanını haritalama çalışmalarımız da devam edecek. Ayrıca, sefer ekibinin kıtadaki çalışmalarını ve yaşanan zorlukları da bir belgeselle ölümsüzleştirmek istiyoruz." diye konuştu. Varank, seferde elde edilecek verilerin uluslararası bilimsel yayınlarla tüm dünyaya açılacağını dile getirdi. Seferi TÜBİTAK bünyesinde yeni kurdukları Kutup Araştırmaları Enstitüsü'nün koordine edeceğini bildiren Varank, şunları kaydetti: "Antarktika'yla ilgili çalışmaları bundan sonra tek bir merkezden ve daha kurumsal bir yapıda enstitümüz sürdürecek. Ülkemizin kıtadaki çıkarlarını koruyacak, muadil kurum ve kuruluşlarla iş birliklerini geliştirecek. TÜBİTAK, ilk defa geçtiğimiz sene tüm Türkiye'ye açık sefer-odaklı bir çağrı yayınladı. Gelen başvurular titizlikle değerlendirildi ve özgün değeri en yüksek çalışmalar kabul edildi. Bundan sonraki çağrıları da TÜBİTAK aracılığıyla yapmaya devam edeceğiz. Dolayısıyla konuya ilgi duyan ve çalışmalarını derinleştirmek isteyen tüm araştırmacılarımızı bu çağrıları yakından takip etmeye davet ediyorum."
Fatma Şahin de eşlik edecek
Karadeniz Teknik, Marmara, Yıldız Teknik, İstanbul Teknik, Kırklareli, Ege, İstanbul Medeniyet ve İstanbul üniversitelerinden akademisyenlerin yer aldığı ekipte, Harita Genel Müdürlüğü ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden üst düzey araştırmacılar da bulunuyor. Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin ve Kutup Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Burcu Özsoy da sefer ekibini Antarktika'ya kadar yalnız bırakmayacak. King George Adası'na kadar ekibe eşlik edecek.
Barışçıl amaçlara hizmet eden doğal laboratuvar
Zengin doğal kaynaklara sahip Antarktika'da aktif çalışmalar yürüten bilim insanlarının bağlı olduğu 12 ülke (ABD, Sovyetler Birliği, Japonya, Arjantin, Avustralya, Belçika, Fransa, İngiltere, Şili, Yeni Zelanda, Norveç, Güney Afrika) tarafından 1 Aralık 1959'da imzalanan antlaşma, 1961'de yürürlüğe girdi. Günümüze kadar 53 ülkenin taraf olduğu Antarktika Antlaşması, kıtanın tüm insanlığın yararı için sonsuza kadar barışçıl amaçlarla kullanılmasını amaçlıyor. Bulgaristan'da 2015'te düzenlenen 38. Antarktika Antlaşması Danışma Toplantısı'nda kıtadaki doğal kaynakların bilimsel amaç dışında çıkarılması süresiz olarak yasaklandı. Antlaşmanın imzalandığı 1 Aralık her yıl "Antarktika Günü" olarak kutlanıyor.
Türkiye geçici bir bilim üssü kurdu
Antarktika Anlaşması’sı kıtada sadece bilimsel çalışmaların ve araştırmaların yapıldığı istasyonların faaliyet göstermesine izin veriliyor. Dünyanın en soğuk, rüzgârlı ve kurak kıtasında, 30 ülkenin 100'e yakın bilimsel araştırma üssü bulunuyor. Üslerin neredeyse yarısı ulaşımı kolay ve yaşama elverişli olan Antarktik Yarımadası'nda konumlanırken, Güney Kutup Noktası gibi zorlu koşulları olan bölgelerde de üsler yer alıyor. Çoğu bilim üssü yalnızca yaz aylarında faaliyet gösterirken, bazı üslerde yıl boyunca çalışılabiliyor. Antarktika'da bilimsel araştırma üssü bulunan ülkeler şunlar: ABD, Almanya, Arjantin, Avustralya, Belarus, Belçika, Birleşik Krallık, Brezilya, Bulgaristan, Çekya, Çin, Ekvador, Finlandiya, Fransa, Güney Afrika, Güney Kore, Hindistan, Hollanda, İspanya, İsveç, İtalya, Japonya, Norveç, Peru, Polonya, Rusya, Şili, Ukrayna, Uruguay, Yeni Zelanda.
