ICT Media
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), elektronik haberleşme sektöründe kimlik doğrulama süreçlerini yeniden şekillendiren kapsamlı düzenlemeleri Resmi Gazete’de yayımladı. Telefon ve internet aboneliklerinde güvenliği artırmayı hedefleyen yeni yönetmeliklerle birlikte biyometrik doğrulama, NFC destekli kimlik kontrolü ve periyodik abone denetimi gibi uygulamalar devreye alınacak.
25 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe girecek düzenlemeler, hem yeni abonelik işlemlerini hem de mevcut hatların doğrulanma süreçlerini kapsıyor. BTK’nın attığı adımın, kayıt dışı hat kullanımını azaltma ve kimlik sahteciliğini önleme amacı taşıdığı belirtiliyor.
Yeni Kimlik Doğrulama Modelleri Devreye Giriyor
Yeni düzenlemeye göre elektronik haberleşme abonelikleri artık yalnızca yazılı değil, elektronik ortamda da gerçekleştirilebilecek. Ancak abonelik işlemlerinden önce kullanıcıların kimliklerinin dijital yöntemlerle doğrulanması zorunlu hale geliyor.
Bu kapsamda elektronik kimlik belgeleri, şifre doğrulama, yüz tanıma teknolojileri ve parmak izi özeti gibi biyometrik yöntemler kullanılabilecek. Uzaktan gerçekleştirilen abonelik başvurularında kimlik doğrulama işlemleri dijital kanallar üzerinden yürütülürken, yüz yüze yapılan işlemlerde ise kimlik belgesine ek olarak işlem anına ait video kaydı alınabilecek.
Çipli Kimlik Kartları ve NFC Altyapısı Öne Çıkıyor
Yönetmelikle birlikte çipli kimlik kartlarının kullanım alanı genişletildi. Temaslı elektronik kimlik belgesi (TEKB) ve yakın alan iletişimi (NFC) destekli elektronik kimlik belgeleri üzerinden doğrulama yapılabilecek.
Ayrıca kullanıcılar, e-Devlet mobil uygulaması aracılığıyla NFC teknolojisini kullanarak kimlik doğrulama işlemlerini dijital ortamda gerçekleştirebilecek. Böylece fiziksel belge kontrolüne duyulan ihtiyaç azaltılırken, dijital doğrulama altyapısının yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Yabancılar İçin Ayrı Kimlik Doğrulama Süreci
Türkiye’de yaşayan yabancı kullanıcılar için de yeni doğrulama mekanizmaları oluşturuldu. Elektronik kimlik belgesi bulunmayan yabancıların doğrulama işlemleri Göç İdaresi Başkanlığı üzerinden yapılacak.
Sistemde, canlı görüntü ile resmi kayıtlardaki fotoğraf karşılaştırılarak doğrulama gerçekleştirilecek. NFC özellikli elektronik kimlik taşıyan yabancılar ise doğrudan dijital doğrulama sistemlerinden yararlanabilecek.
Öte yandan diplomatik misyon çalışanları ve aile bireyleri için de Dışişleri Bakanlığı tabanlı özel doğrulama yöntemi uygulanacak.
Kimliği Doğrulanamayan Belgelerle Yeni Hat Açılması Sınırlandırıldı
BTK’nın düzenlemesiyle birlikte elektronik doğrulama kapasitesi bulunmayan kimlik belgeleriyle yeni abonelik oluşturulmasının da önüne geçiliyor. Yönetmelikte belirtilen istisnai durumlar dışında, dijital doğrulama imkânı sunmayan belgelerle yeni telefon veya internet aboneliği yapılamayacak.
Aynı Kişi Adına Açılabilecek Hat Sayısı Denetlenecek
Yeni dönemde işletmecilere, aynı kişi adına belirli sınırın üzerinde yeni abonelik oluşturmama yükümlülüğü getirildi. BTK tarafından belirlenecek limitler doğrultusunda bir kişinin üzerine açılabilecek hat sayısı kontrol altına alınacak.
Bu adımın özellikle kayıt dışı kullanım, dolandırıcılık ve yasa dışı iletişim faaliyetlerinin önlenmesi açısından kritik önem taşıdığı değerlendiriliyor.
Aboneler Üç Ayda Bir Kontrol Edilecek
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de mevcut aboneliklerin düzenli olarak denetlenmesi oldu. Buna göre işletmeciler, tüm abonelerinin aktiflik durumunu üç ayda bir kontrol etmek zorunda olacak.
Gerçek kişi aboneler Kimlik Paylaşım Sistemi üzerinden T.C. kimlik numarası veya yabancı kimlik numarasıyla doğrulanırken, kurumsal aboneliklerde şirketin tüzel kişiliğinin devam edip etmediği resmi kayıtlar üzerinden incelenecek.
Doğrulanamayan Hatlar Kademeli Olarak Kapatılacak
Yapılan kontroller sonucunda doğrulama sağlanamazsa işletmeciler ilk aşamada kullanıcıya kısa mesaj yoluyla bildirim gönderecek. Bildirimin ardından 30 gün içinde doğrulama yapılmaması halinde hatta kısıtlama uygulanacak.
Doğrulamanın 90 gün içinde de tamamlanmaması durumunda ise ilgili abonelik tamamen kapatılabilecek.
Kurumsal aboneliklerde ise yalnızca yetkili kişinin doğrulanamaması durumunda hat iptal edilmeyecek ancak yeni yetkili tanımlanana kadar işlem yapılamayacak.
Dijital Güvenlik ve Regülasyonda Yeni Aşama
BTK’nın yeni düzenlemeleri, Türkiye’de elektronik haberleşme sektöründe dijital kimlik doğrulama altyapısının güçlendirilmesi yönünde atılmış en kapsamlı adımlardan biri olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, biyometrik doğrulama ve NFC tabanlı kimlik kontrol sistemlerinin yaygınlaşmasının, özellikle sahte abonelikler, yasa dışı hat kullanımı ve dijital dolandırıcılık faaliyetleriyle mücadelede önemli katkı sağlayacağını ifade ediyor.
