Master Certified Coach (MCC) Dr. Elgiz Henden, yapay zekâ destekli algoritmaların artık yalnızca zamanı değil, insanların düşünme kapasitesini de hedef aldığını belirterek, geleceğin en değerli sermayesinin para değil dikkat olacağını söyledi. Dijital platformların dikkat ekonomisini merkeze aldığını ifade eden Henden, dikkati yönetemeyen bireyler ve kurumların rekabet avantajını kaybedebileceğini dile getirdi.

Araştırmalara göre dijital bir kesintinin ardından yeniden tam odaklanmak ortalama 23 dakika 15 saniye sürüyor. Henden, sürekli bölünen dikkatin şirketlerde üretkenliği ve karar kalitesini olumsuz etkilediğini belirterek, günümüzün en büyük görünmez krizlerinden birinin “dikkat krizi” olduğunu söyledi.

Kurumların artık yalnızca finansal sermayelerini değil, çalışanlarının kognitif sermayesini de koruması gerektiğini vurgulayan Henden, gelecekte başarılı organizasyonları belirleyecek unsurun teknolojiye sahip olmak değil, derin düşünebilen insan kaynağı olduğunu ifade etti.

Bilgi çağının dikkat üzerindeki etkisine de değinen Henden, Nobel ödüllü ekonomist Herbert A. Simon’ın 1971 yılında ortaya koyduğu “Bilgi bolluğu, dikkatin kıtlaşmasına yol açar” görüşünün bugün dijital ekonominin en önemli gerçeklerinden biri haline geldiğini söyledi. İnternet ve sosyal medya sayesinde bilgiye erişimin kolaylaştığını ancak insan zihninin aynı anda çok sayıda uyarana maruz kaldığını belirten Henden, bunun artık yalnızca bireysel bir dikkat dağınıklığı değil, ekonomik ve kurumsal sonuçları olan yeni nesil bir verimlilik problemi olduğunu kaydetti.

Dijital platformların kullanıcıların yalnızca zamanını değil, zihinsel enerjisini de hedef aldığını ifade eden Henden, dikkat ekonomisinin tam olarak bunun üzerine kurulduğunu belirtti. Şirketlerin ekran başında geçirilen süreyi gelir modeline dönüştürdüğünü söyleyen Henden, bu nedenle dikkatin günümüzün en değerli ekonomik kaynaklarından biri haline geldiğini dile getirdi.

Yapay zekâ destekli algoritmaların dikkat savaşını yeni bir aşamaya taşıdığına işaret eden Henden, sosyal medya platformlarının kullandığı algoritmaların üretken yapay zekâ ile daha güçlü hale geldiğini belirtti. İçeriklerin artık yalnızca ilgi alanlarına göre değil, kullanıcı davranışları, ekran başında geçirilen süre ve etkileşim alışkanlıklarına göre gerçek zamanlı olarak şekillendiğini aktaran Henden, yapay zekânın dikkati yalnızca tahmin etmekle kalmadığını, yönlendirdiğini ifade etti. Bu nedenle günümüz yöneticilerinin en önemli liderlik becerilerinden birinin kendi dikkatlerini yönetebilmeleri olduğunu söyledi.

Dijital kesintilerin kurumlar açısından görünmeyen büyük bir maliyet oluşturduğunu belirten Henden, University of California, Irvine’dan Gloria Mark ve çalışma arkadaşlarının araştırmasına göre, bir çalışanın dijital bir kesintinin ardından yaptığı işe yeniden tam anlamıyla odaklanabilmesi için ortalama 23 dakika 15 saniyeye ihtiyaç duyduğunu hatırlattı.

Çalışanların gün boyunca e-posta, mesajlaşma uygulamaları ve sosyal medya bildirimleri nedeniyle defalarca bölündüğünü ifade eden Henden, her kesintinin yalnızca birkaç saniye sürüyor gibi görünmesine rağmen zihnin yeniden odaklanmak için çok daha fazla enerji harcadığını söyledi. Gün sonunda hissedilen yorgunluğun önemli nedenlerinden birinin de bu görünmeyen bilişsel maliyet olduğunu belirtti.

Modern çalışma hayatında en önemli sorunlardan birinin “sürekli kısmi dikkat” hali olduğunu dile getiren Henden, hiçbir işe tam anlamıyla odaklanamayan ancak her bildirime yanıt vermeye çalışan çalışan profilinin uzun vadede hem üretkenliği hem de psikolojik dayanıklılığı zayıflattığını kaydetti. Hızlı yanıt vermenin verimli çalışmakla karıştırıldığını belirten Henden, sürekli çevrim içi olmanın sürekli üretken olmak anlamına gelmediğini, aksine stratejik düşünmeyi, yaratıcılığı ve kaliteli karar vermeyi engelleyebildiğini ifade etti.

Cal Newport’un “Deep Work” yaklaşımının bugün her zamankinden daha kritik hale geldiğini belirten Henden, strateji geliştirme, inovasyon üretme, araştırma yapma ve önemli kararlar alma gibi yüksek katma değer üreten işlerin kesintisiz odaklanma gerektirdiğini söyledi. Bundan sonra kurumların en büyük rekabet avantajının çalışanlarına daha fazla toplantı yaptırmak değil, daha fazla odaklanma zamanı kazandırmak olacağını dile getirdi.

Kurumların yalnızca dijital dönüşüm yatırımlarına değil, dikkat yönetimine de yatırım yapması gerektiğini belirten Henden, bildirim kültürünün yeniden tasarlanması, toplantı yoğunluğunun azaltılması, belirli zaman bloklarında kesintisiz çalışma ortamı oluşturulması ve asenkron iletişim modellerinin benimsenmesinin geleceğin yüksek performanslı organizasyonlarının ortak özellikleri arasında yer alacağını söyledi.

Dijital dönüşümün yalnızca yeni teknolojiler edinmek olmadığını vurgulayan Henden, gerçek dönüşümün insan beyninin en değerli kaynağı olan dikkati koruyabilmekten geçtiğini ifade etti. Henden, dijital çağda asıl mücadelenin ekranlarla değil dikkatle verildiğini belirterek, gelecekte fark yaratacak olanların daha fazla bilgi tüketenler değil; dikkatlerini koruyarak derin düşünebilen, doğru karar verebilen ve kognitif sermayesini sürdürülebilir şekilde yönetebilen liderler olacağını sözlerine ekledi.