Sosyal ağlara çocuklara özel hizmet ve yaş doğrulama zorunluluğu getirildi
10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikle, sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunması yasaklanırken, 15 yaşını doldurmuş çocuklar için ayrıştırılmış hizmet sunulması zorunlu hale getirildi. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan düzenleme, yaş doğrulama sistemlerinden ebeveyn kontrol araçlarına, çocuk hesaplarının gizlilik ayarlarından itiraz süreçlerine kadar birçok alanda yeni kurallar getiriyor.
Düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri, sosyal ağ sağlayıcılarına hesap açılışı sırasında yaş doğrulaması yapma zorunluluğu getirmesi oldu. 15 yaşını doldurmadığı belirlenen çocukların hesap açma talepleri reddedilecek. Yaş doğrulaması daha önce yapılmış olsa bile hesabın belirlenen yaş aralığına aykırı kullanıldığına ilişkin makul şüphe oluşursa hesap askıya alınabilecek ve yeniden kullanım için tekrar doğrulama istenecek.
Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılacak
Yönetmelik kapsamında yaş doğrulama belirteci, kullanıcının talebi üzerine e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak. Belirteçte yalnızca kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşını tamamlayıp tamamlamadığı bilgileri yer alacak. Kullanıcının sosyal ağlardaki kullanıcı adı veya kimliğini belirlemeye yarayabilecek başka kişisel veriler bu belirtece dahil edilmeyecek.
Sosyal ağ sağlayıcıları, yüklenen belirtecin Başkanlık tarafından oluşturulduğunu doğrulayacak ve elde edilen bilgiyi yalnızca yaş doğrulama amacıyla kullanabilecek. Türkiye'de yerleşik olmayıp geçici olarak bulunan kullanıcılar ise genel yaş doğrulama kontrolünden muaf tutulacak; bu kişiler için pasaport bilgileriyle oluşturulan istisnai bir belirteç kullanılabilecek.
Çocuk hesaplarına gizlilik ve içerik kısıtlamaları getiriliyor
15 yaşını doldurmuş çocuklara sunulacak ayrıştırılmış hizmetlerde içerik ve reklamların çocuğun yaşı, gelişimi ve güvenliği gözetilerek düzenlenmesi gerekecek. Hesaplarda yüksek düzeyde gizlilik ayarları varsayılan olarak uygulanacak, kişisel verilerin işlenmesi asgari düzeyde tutulacak ve çocukların anlayabileceği bir dil kullanılacak.
Düzenlemeyle çocuk hesaplarına yönelik şu kısıtlamalar da getiriliyor:
Hesaplar gizli olacak: Çocuk hesapları varsayılan olarak gizli açılacak ve herkese açık profile dönüştürülemeyecek.
Mesajlaşma sınırlandırılacak: Yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplar kendisine mesaj gönderebilecek. Mesajlarda görüldü bilgisi gösterilmeyecek.
Canlı yayın yapılamayacak: Çocuk hesaplarında canlı yayın özelliğine yer verilemeyecek.
Ekran görüntüsü engellenecek: Profil fotoğrafı, hesap, paylaşımlar ve görsellerin başkaları tarafından ekran görüntüsünün alınmasını önlemek için teknik tedbirler uygulanacak.
Kişi listeleri eşleştirilemeyecek: Telefon rehberi, e-posta adres defteri ve diğer platformlardaki kişi, arkadaş veya takip listeleri çocuk hesaplarıyla eşleştirme amacıyla kullanılamayacak.
Hesap önerileri kısıtlanacak: Çocuk hesapları başka hesaplara takip önerisi olarak sunulamayacak; üçüncü kişilerin iletişim verileri üzerinden aranabilir veya bulunabilir hale getirilemeyecek.
Ardışık içerik akışı sunulamayacak: Görsellerin kaydırma, dokunma, tıklama veya otomatik oynatma yoluyla art arda gösterilmesini sağlayan arayüz ve işlevlere izin verilmeyecek.
Kişiselleştirilmiş reklam uygulanamayacak: Çocuk hesapları davranışlarına göre özelleştirilemeyecek; çocukların kişisel verileri profilleme ve kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetlerinde kullanılamayacak. Ayrıca çocukların gelişimine zarar verebilecek içeriklere maruz kalmasını azaltan filtreleme ve öneri sistemi ayarlarının uygulanması, bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmetlerden kaçınılması gerekecek.
Ebeveynlere hesap, harcama ve ekran süresi kontrolü verilecek
Sosyal ağ sağlayıcıları, ebeveynlerin kullanabileceği kontrol araçlarını açık, anlaşılır ve erişilebilir şekilde sunacak. Bu araçlar, çocuğun hesabına ilişkin ayarların yönetilmesini, ücretli satın alma ve üyelik işlemlerinin ebeveyn iznine bağlanmasını, harcama limiti belirlenmesini, ekran süresinin izlenmesini ve sınırlandırılmasını, konum paylaşımının yönetilmesini kapsayacak.
Araçların Türkçe dil seçeneği sunması, farklı cihaz ve işletim sistemlerinde çalışması ve etkinleştirildiğinde çocuğa bildirilmesi de zorunlu olacak. Çocuğun, ebeveynin bilgisi ve aynı güvenlik doğrulaması olmadan bu kontrolleri devre dışı bırakmasını önleyici tedbirler alınacak. Bununla birlikte, ebeveyn denetiminin çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmaması ve iletişim, öğrenme ve güçlendirme esasına dayanması gerekecek. Ebeveyn kontrol araçlarının sunulması, sosyal ağ sağlayıcısının çocuklara özgü hizmet sunma yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacak.
Hesap kapatma kararlarına itiraz edilebilecek
Yaş doğrulama sonuçlarına, hesapların askıya alınmasına veya kapatılmasına ve çocuklara yönelik hizmetlerde uygulanan tedbirlere karşı başvuru yapılabilmesi için sosyal ağ sağlayıcıları ücretsiz, erişilebilir ve Türkçe dil seçeneği bulunan bir itiraz mekanizması kuracak.
Başvurular tamamen otomatik sistemlerle değerlendirilemeyecek; anlamlı bir insan incelemesinden geçirilecek. İtiraz sonuçlanana kadar hesaba ait içerikler ve kişisel veriler silinmeyecek. Kullanıcılar, başvuru sonucuna karşı Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyette bulunabilecek ve yargı yoluna başvurabilecek. Sosyal ağ sağlayıcıları ayrıca başvuruların sayısı, kabul oranı ve ortalama sonuçlandırma süresine ilişkin verileri yıllık olarak Başkanlığa bildirecek ve internet sitelerinde yayımlayacak.
Mevcut hesaplar için son tarih 31 Mart 2027
Yönetmelikte mevcut kullanıcı hesaplarına ilişkin geçiş süreci de düzenlendi. Daha önce açılmış ve yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmamış hesaplar için sosyal ağ sağlayıcılarının 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez yaş doğrulaması yapması zorunlu olacak.
Bu süreçte 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların mevcut hesapları kullanıcıya bilgi verilerek kapatılacak. Bu hesaplara ait veriler, itiraz süreci işletilirse sürecin tamamlanmasının ardından; itiraz edilmezse gecikmeksizin silinecek. 15 yaşını doldurduğu doğrulanan çocukların hesapları ise yönetmelikteki ayrıştırılmış hizmet kurallarına tabi tutulacak.
Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde 5651 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca yaptırım uygulanabilecek. Yaptırım öncesinde sosyal ağ sağlayıcısına aykırılık bildirilecek ve giderilmesi için makul süre tanınacak. Yaptırımın belirlenmesinde ihlalin ağırlığı ve süresi, etkilenen çocuk sayısı ve sağlayıcının uyum çabası dikkate alınacak.
Yönetmelik 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Siber Güvenlik Başkanlığı, yaş doğrulama belirtecinin teknik yapısını ve kullanım sürecini açıklayan bir rehber hazırlayacak; uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirleme yetkisi de Başkanlıkta olacak.






