ICT Media
Türkiye, navigasyon teknolojilerinde uzun yıllardır süren küresel platform bağımlılığını sona erdirmek için kritik bir adım attı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın liderliğinde “Türkiye’nin dijital haritacısı” Başarsoft’un öncülüğünde başlatılan yerli navigasyon projesi, yalnızca bir yol bulma uygulaması olmanın ötesinde; veri egemenliğinden ulusal güvenliğe, acil durum yönetiminden ekonomik değere, elektrikli mobiliteden teknoloji ihracatına uzanan geniş bir stratejik dönüşümü hedefliyor.
Başarsoft Yönetim Kurulu Başkanı Alim Küçükpehlivan, Ankara-Gölbaşı Ballıkpınar’daki geleneksel “Başarsoft Köyü” medya buluşmasında projenin detaylarını kamuoyuyla paylaştı. Konuşmasına Kazdağları’ndaki Sarıkız efsanesi ve telefonun mucidi Alexander Graham Bell’den örneklerle başlayan Küçükpehlivan, “Eskiden başkalarının hikâyesini yazıyorduk. Şimdi Başarsoft’un, bize ait, ülkemize ait yeni hikâyesine başlıyoruz” diyerek projenin vizyonunu özetledi.
29 Yıllık Saha Birikimi ve Güçlü Veri Altyapısı
Başarsoft’un en büyük avantajı, 29 yıldır aralıksız sürdürdüğü saha veri toplama ve işleme kapasitesi. Şirket, 81 ilin tamamını kapsayan, düzenli olarak güncellenen yol ağı, adres, lokasyon, şerit bilgileri, dönüş kısıtları, tabela verileri, sürücü uyarıları ve ağır vasıta erişim bilgileri gibi çok katmanlı bir dijital altyapıya sahip.
Küçükpehlivan, bu birikimi şöyle anlattı: “Bugün 81 ili kapsayan, düzenli olarak güncellenen ve yüksek doğruluk oranına sahip bir veri altyapısına sahibiz. Sahadan elde ettiğimiz veriyi yalnızca depolamıyor; yapay zekâ destekli algoritmalarla anlamlandırıyor, rotalama ve tahminleme kabiliyetlerini sürekli geliştiriyoruz.”
Şirketin geliştirdiği rotalama ve optimizasyon çözümleri halihazırda Türkiye’nin önde gelen kargo, lojistik ve e-ticaret şirketleri tarafından aktif olarak kullanılıyor. Bu test edilmiş altyapı, yerli navigasyonun performansını doğrudan güçlendirecek.
Yeni Nesil Özellikler: Canlı Trafik, Radar ve Güvenli Sürüş
Yerli navigasyon, klasik harita uygulamalarından çok daha ileride olacak. Sistem, gerçek zamanlı trafik verisi, geçmiş yoğunluk analizleri ve yapay zekâ destekli öngörü modelleriyle beslenecek. Tek noktadan çok noktaya, zaman pencereli teslimatlar ve çoklu araç optimizasyonu gibi ileri seviye algoritmik yetkinlikler devreye girecek.
En çarpıcı yeniliklerden biri anlık radar bilgisi. Küçükpehlivan, “Sistemi devreye aldığımız andan itibaren araç kullanıcılarının gerek sevdiklerine güvenli bir şekilde ulaşmasını sağlamak için azami gayreti sarf edeceğiz gerekse hızdan dolayı kural ihlali yapılmasının önüne geçmiş olacağız” dedi. Kullanıcılar radar noktalarını, koridor radar bölgelerini ve ortalama hız uyarılarını gerçek zamanlı olarak görecek.
Elektrikli Araçlar ve Günlük Hayat Entegrasyonu
Elektrikli araç kullanıcılarının en büyük sorunlarından şarj ve otopark konusuna da çözüm getiriliyor. Uygulamanın ikinci yılından itibaren kullanıcılar istedikleri şarj istasyonlarında rezervasyon yapabilecek, rota üzerindeki şarj noktalarını görecek ve varış zamanını bilecek. Aynı şekilde otopark rezervasyonu da devreye girecek.
Üç yıllık yol haritasında navigasyon, mobil cüzdan entegrasyonu, otomatik ödeme sistemleri ve akıllı şehir uygulamalarıyla daha da genişleyecek. Böylece “yön bulma aracı” olmaktan çıkıp tam anlamıyla bir mobilite asistanına dönüşecek.
Togg ile Güçlü İş Birliği ve Araç İçi Entegrasyon
Projenin en dikkat çeken ortaklarından biri Türkiye’nin yerli otomobili Togg. Togg araçlarında hâlihazırda kullanılan harita ve navigasyon altyapısı yabancı kaynaklı. Başarsoft tarafından geliştirilen harita altyapısı ve mobil SDK’lar Togg ile paylaşılacak; Togg ise sahip olduğu kullanıcı deneyimi, mobilite ekosistemi ve veri güvenliği birikimiyle mobil uygulama yazılımını geliştirecek.
Küçükpehlivan, “Togg’un kullanıcı deneyimi ve mobilite alanındaki veri güvenliği dahil birikimi ile güçlü bir sinerji oluşturduk. Hedefimiz; akıllı telefonlardan araç içi sistemlere, giyilebilir teknolojilerden akıllı şehir uygulamalarına kadar geniş bir ekosistemde entegre çalışan bir yapı kurmak” diye konuştu.
Kamu Entegrasyonu ve BVB Navigasyon Şirketi
Proje, kamu kurumlarıyla derin bir entegrasyon öngörüyor. Harita Genel Müdürlüğü’nden Karayolları Genel Müdürlüğü’ne, 112 Acil Çağrı Merkezi’nden Tapu ve Kadastro verilerine kadar geniş bir ekosistem devreye girecek. Bu kapsamda Başarsoft ve Bilişim Vadisi ortaklığında BVB Navigasyon şirketi kuruldu. Tüm çalışmalar bu çatı altında ilerliyor.
Başarsoft’un uzun yıllardır geliştirdiği özel navigasyon sistemi halihazırda Türkiye’deki tüm 112 ambulanslarında aktif olarak kullanılıyor. Elde edilen sonuçlar oldukça çarpıcı:
• Adres bulma süresi yaklaşık 1,5 dakika kısaldı.
• Ambulans kazalarında yüzde 50’ye varan düşüş sağlandı.
• Olay yerine ulaşım süreleri 8 dakikadan 6,5 dakikaya indirildi.
Sistem sadece en kısa yolu değil, ambulansın kullanabileceği emniyet şeritlerini ve trafik avantajlarını da hesaba katıyor. Aynı yaklaşım orman yangınlarıyla mücadelede de uygulanıyor. Yangın sayısının üç kat arttığı dönemlerde bile kaybedilen alan miktarı yarıya indirilebildi.
Gelecek dönemde uygulamaya eklenecek “112 Butonu” ile vatandaşlar tek tuşla polis, ambulans veya itfaiye çağırabilecek. Video, fotoğraf veya ses kaydı gönderebilecek; konum ve kimlik doğrulaması otomatik olarak iletilecek. Başarsoft Genel Müdürü Dr. Tuncay Küçükpehlivan, Türkiye’de 112 çağrılarının yaklaşık yüzde 80’inin asılsız olduğunu hatırlatarak yeni sistemin bu sorunu büyük ölçüde azaltacağını belirtti.
Veri Güvenliği ve Krizlerde Kesintisiz Hizmet
Projenin en kritik boyutlarından biri veri güvenliği. Küçükpehlivan, küresel uygulamaların “ücretsiz” modeline dikkat çekerek şöyle konuştu: “Bugün birçok navigasyon uygulaması ücretsiz görünüyor ancak aslında kullanıcı verisi üzerinden değer üreten bir yapı söz konusu. Milyonlarca insanın nerede olduğu, nereye gittiği ve ne kadar süre geçirdiği gibi veriler küresel ölçekte ekonomik bir enstrümana dönüşmüş durumda. Biz bu veriyi koruyan, anonimleştiren ve ülke içinde değer üreten bir model kuruyoruz.”
Dışa bağımlılığın riskleri de vurgulandı: “Herhangi bir siyasi ya da teknik durumda yurtdışındaki bir sunucu Türkiye’ye kapatılırsa navigasyon yapamayabilirsiniz.” Yerli sistem, tüm sunucuları Türkiye’de tutarak afet, kriz ve ulusal güvenlik durumlarında kesintisiz hizmet verecek. Kritik görevlerdeki personelin hareket verilerinin yurtdışına çıkmasının da önüne geçilecek.
Küresel Hedef: Teknoloji İhracatı
Yerli navigasyon yalnızca Türkiye iç pazarı için geliştirilmiyor. İlk aşamada Türkiye ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde devreye girecek, ilerleyen süreçte Türki Cumhuriyetler başta olmak üzere uluslararası pazarlara açılacak. Küçükpehlivan, “Projeyle birlikte amacımız Türkiye’nin yalnızca navigasyon kullanan değil, navigasyon teknolojisi üreten ve ihraç eden ülkeler arasına girmesi” dedi.
Başarsoft’un mevcut altyapısı bu hedef için güçlü bir temel sunuyor: 25 milyon bina verisi, 5 milyondan fazla işletme ve kamu noktası, 1 milyon kilometreden fazla yol verisi ve 15 dakikalık trafik akış arşivi. Ayrıca 5 büyük şehirde 360 derece sokak görüntüleme sistemi devreye alınacak.
İsim Çalışmaları ve Sonraki Adımlar
Uygulamanın ismi için farklı ajanslarla çalışmalar devam ediyor. Küçükpehlivan, “Projenin vizyonunu ve iddiasını yansıtacak isim alternatifleri üzerinde titizlikle çalışıyoruz. Önümüzdeki günlerde yerli navigasyonun adını kamuoyu ile paylaşacağız” dedi.
Başarsoft’un bu vizyonu, Türkiye’nin yüksek teknoloji hamlesine ve dijital egemenlik hedefine somut bir katkı sağlıyor. Google, Apple ve Yandex gibi küresel devlerin hakim olduğu alanda milli bir alternatif yaratma iddiası taşıyan proje, yalnızca teknolojik bir gelişme değil; aynı zamanda veri egemenliği, ulusal güvenlik ve geleceğin dijital rotasını kimin çizeceği mücadelesinde önemli bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.
