TUYAD Başkanı Hayrettin Özaydın, TRT bandrol uygulamasına ilişkin yaptığı değerlendirmede mevcut sistemin elektronik sektöründe ciddi eşitsizliklere, haksız rekabete ve yüksek maliyet baskısına yol açtığını söyledi. Özaydın, TRT bandrol sisteminin ilk çıkış amacından uzaklaştığını belirterek, uygulamanın zaman içerisinde üretici ve ithalatçı firmalar üzerinde ağır bir mali yük oluşturan yapıya dönüştüğünü ifade etti. 3093 Sayılı TRT Gelirleri Kanunu’nun ilk düzenlendiği dönemde yükümlülüğün esas olarak yayın hizmetinden yararlanan son kullanıcıya yönelik olduğunu hatırlatan Özaydın, mevcut sistemde yükün tamamen imalatçı ve ithalatçı firmalara bırakıldığını kaydetti. Mevcut uygulamada ithalatçıların TRT bandrolünü çoğunlukla ithalat maliyeti üzerinden ödediğini, yerli üreticilerin ise satış faturası yani son kullanıcı satış fiyatı üzerinden ödeme yapmak zorunda kaldığını belirten Özaydın, aynı ürünü pazarlayan firmalar arasında ciddi maliyet farklılıkları oluştuğunu söyledi. “Bu durum özellikle televizyon, uydu alıcısı, set-top-box ve multimedya cihaz üreticileri açısından sürdürülebilir değildir” diyen Özaydın, yerli üreticilerin dezavantajlı konuma düştüğünü ve mevcut sistemin açık biçimde haksız rekabete neden olduğunu ifade etti.

“Vergi Üzerine Vergi” Eleştirisi

Özaydın, TRT bandrolünün bugün yalnızca bir katkı payı olmaktan çıktığını savunarak, televizyonlarda yüzde 16, uydu alıcılarında ise yüzde 12 oranında uygulanan TRT bandrolünün üzerine ayrıca yüzde 6,7 ÖTV, yüzde 3 Kültür Fonu ve yüzde 20 KDV hesaplandığını belirtti. Buna göre toplam vergi yükünün yüzde 45,7 seviyesine ulaştığını ifade eden Özaydın, bu durumun tüketici fiyatlarını doğrudan artırdığını dile getirdi. Elektronik sektöründe döviz, enerji ve finansman maliyetlerinin zaten yüksek seviyelerde bulunduğunu belirten Özaydın, mevcut sistemin hem üretici hem de tüketici üzerinde ek maliyet baskısı oluşturduğunu söyledi.

Avrupa Örneklerini Hatırlattı

Avrupa’daki uygulamalara da değinen Özaydın, İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya gibi ülkelerde kamu yayıncılığı finansmanının doğrudan kullanıcı bazlı sistemlerle yürütüldüğünü ifade etti. Özaydın’ın verdiği bilgilere göre İngiltere’de BBC lisans ücreti doğrudan hanelerden tahsil edilirken, Almanya’da yayın katkı payı son kullanıcı tarafından ödeniyor. İtalya’da ise benzer uygulama elektrik faturaları üzerinden yürütülüyor. Bu ülkelerde üretici veya ithalatçıdan satış aşamasında peşin tahsil edilen bir model bulunmadığını belirten Özaydın, dünya genelinde de televizyon veya yayın katkı payı uygulamasının sınırlı sayıda ülkede bulunduğunu kaydetti.

“Asıl Muhatap Son Tüketici Olmalı”

TUYAD’ın çözüm önerilerini de paylaşan Özaydın, TRT bandrolünün doğrudan son tüketiciden tahsil edilmesinin daha adil bir yöntem olacağını söyledi. Tahsilatın elektrik faturası, cihaz aktivasyonu, dijital yayın üyeliği veya e-Devlet entegrasyonu üzerinden yapılabileceğini belirten Özaydın, “Yayın hizmetinden faydalanan taraf tüketicidir. Bu nedenle TRT bandrol vergisinin muhatabı üretici veya ithalatçı değil, doğrudan son kullanıcı olmalıdır” dedi. Özaydın ayrıca mevcut sistem devam edecekse, yükümlülüğün üretici yerine son satıcıya yönlendirilmesi gerektiğini belirterek, bugün perakende satış noktalarının sistemin dışında bırakıldığını ifade etti. Açıklamasının sonunda Türkiye’nin üretim, teknoloji ve ihracat hedefleri doğrultusunda yerli elektronik sanayisinin desteklenmesi gerektiğini belirten Özaydın, TRT bandrol sisteminin sektörü zorlaştıran değil destekleyen bir yapıya dönüştürülmesi çağrısında bulundu.

TRT Bandrol Çalıştayı 21 Mayıs’ta İstanbul’da

TUYAD Yönetim Kurulu öncülüğünde; sektör temsilcileri, televizyon üreticileri, set üstü kutu üreticileri, ithalatçılar ve ilgili paydaşların katılımıyla “TRT Bandrol Uygulamasında Haksız Rekabetin Önlenmesi” başlıklı bir sektör çalıştayı düzenlenecek. 21 Mayıs’ta İstanbul’da gerçekleştirilecek çalıştayda; TRT bandrol uygulamasının sektöre etkileri, yerli üretici üzerindeki mali yük, ithalatçı ve üretici arasındaki uygulama farklılıkları, “vergi üzerine vergi” tartışmaları ile Avrupa ve dünya örneklerinin ele alınacağı belirtildi. Çalıştay sonunda hazırlanacak sonuç raporunun başta Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere TRT Genel Müdürlüğü, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı’na sunulacağı açıklandı.